اصطلاح مخفف دیفای به معنای امور مالی غیرمتمرکز (Decentralized Finance) است و برای هدایت برنامههای مالی در ارزهای دیجیتال یا بلاکچین جهت کمرنگ کردن یا برداشتن واسطههای مالی (مثل بانکها) ایجاد شدهاند.
ایده دیفای از ایده بیتکوین الهام گرفته که به چندین نهاد امکان بدهد تا نسخهای از تاریخچه معاملات را نگه دارد، به این معنی که تراکنش دیگر توسط یک منبع مرکزی و حاکمیت دولتی یا خصوصی کنترل نشود. این موضوع مهم است؛ چون سیستمهای متمرکز و مراکز کنترل انسانی میتوانند سرعت و پیچیدگی معاملات را محدود کنند؛ در حالی که کاربران کنترل مستقیم کمتری بر پول خود دارند. دیفای منحصر به فرد است، زیرا کاربرد بلاکچین را از انتقال ارزش ساده به موارد استفاده مالی پیچیدهتر گسترش میدهد.
چرا بیتکوین و ارزهای دیجیتال برای صنعت DeFi مهم هستند؟
بیتکوین و بسیاری دیگر از داراییهای دیجیتال با روشهای پرداخت قدیمی مانند روشهای اجرا شده توسط Visa و PayPal فرق دارند، به این دلیل که همه بانکها و بقیه واسطهها را از معاملات حذف میکنند. وقتی با یک کارت اعتباری مبلغ یک خرید را پرداخت میکنید، یک بانک با کنترلی که بر معامله شما دارد، بین شما و فروشگاه قرار میگیرد و اختیار متوقف کردن یا مکث و حفظ آن را در دفاتر خصوصی خودش دارد. با بیتکوین، این مؤسسات عملاً از سیستم حذف میشوند.
توکنهای زیادی بر بستر اتریوم، پولکادات، ترون و نئو و ... ساخته شدهاند ولی شبکه اتریوم انتخاب اول برای ساخت هر پروژه بلاکچین و غیرمتمرکز میباشد و روز به روز استفاده از شبکه اتریوم برای ساخت توکنهای جدید بیشتر میشود. برای آشنایی بیشتر با قراردادهای هوشمند، مقاله قرارداد هوشمند چیست و چگونه کار میکند؟ را مطالعه کنید.
🔸 همچنین پروژههای دیفای از بلاکچین اتریوم استفاده میکنند و به راحتی قابل پیشبینی است که با راهاندازی نسخه دوم اتریوم و سریعتر شدن سرعت شبکه آن و کم شدن کارمزدها، اتریوم و شبکه بلاکچینش از قدرت و محبوبیت بیشتری برخوردار شوند و همزمان پروژههای دیفای از این قدرت و محبوبیت سهم زیادی خواهند برد.
🔸 لازم به ذکر است که در سال ۲۰۲۰ ارزش تراکنشهای انجامشده در شبکه اتریوم به یک تریلیون دلار رسید که این میزان از ارزش تراکنشهای غولهای پرداخت مانند پیپال بیشتر بود.
سیفای و تفاوت آن با دیفای
مخفف عبارت Decentralized Finance به معنی خدمات مالی غیرمتمرکز است و به سرویسهای غیرقابلردیابی و بیواسطه، بر بستر یک نهاد غیرمتمرکز در بلاکچین گفته میشود. درحالیکه سیفای، از بلاکچین تنها برای تایید تراکنشها استفاده میکند، دیفای روی بلاکچین ساخته میشود و این تفاوت ذاتی CeFi و DeFi است. برای آشنایی با صرافیهای متمرکز و غیرمتمرکز، مقاله صرافی متمرکز و غیرمتمرکز چیست؟ را مطالعه کنید.
برتریهای دیفای بر معاملات سنتی و قدیمی
حالا دیگر خرید مستقیم، تنها روش معامله نیست، بلکه برنامههای مالی دیفای مانند وام، بیمه، سرمایهگذاری جمعی، مشتقات، شرطبندی و موارد دیگر نیز در اختیار شماست. قطع واسطهها از انواع معاملات از مزایای اصلی دیفای است.
حال وقت آن است که بگوییم سیفای (CeFi) معادل عملیات متمرکز مالی است که در برخی پلتفرمهای دارای واسطه مانند صرافیهای متمرکز (CEX) ارز دیجیتال هم در جریان است.
کلمه CeFi مخفف کلمات Centralized Finance است. قبل از ایجاد دیفای، امور مالی متمرکز برای معاملات ارزهای دیجیتال استاندارد بود و بخش قابل توجهی از بازار بیتکوین را کنترل میکرد. جالب است بدانید تمام سفارشهای معاملاتی بازار کریپتوکارنسی توسط یک صرافی مرکزی در امور مالی متمرکز (CeFi) پردازش میشوند. این صرافیها توسط افرادی که صندوقها را مدیریت میکنند، اداره میشود. یعنی در این روش شما هیچ دسترسی به کیف پول خود نخواهید داشت.
به علاوه، این صرافی است که تعیین میکند کدام ارزها برای معامله در دسترس هستند و چقدر باید برای معامله با آنها کارمزد بپردازید. برای درک بهتر سیستم مالی بانکها را در نظر بگیرید. مؤسسات دولتی ارزهای فیات را از طریق بانکها چاپ و تنظیم میکنند. بانکها کنترل کاملی بر حسابهای شما دارند. در واقع در امور مالی متمرکز شما باید به این شخص ثالث که کنترل داراییهای شما را بر عهده دارد اعتماد کنید. اگر چه آنها هزینههای زیادی را برای خدمات خود دریافت میکنند.
اجرای برنامههای دیفای بر بستر بلاکچین اتریوم
اکثر برنامههایی که خود را “دیفای” میخوانند، با تکیه بر استفاده از بستر قراردادهای هوشمند در بلاکچین Ethereum ساخته شدهاند. اتریوم امکانات خوبی را برای برنامههای غیرمتمرکزی که فراتر از معاملات ساده هستند، مهیا نموده است.
این موضوع که اتریوم انعطافپذیری بسیار بیشتری را ارائه میدهد، به دلیل بستر قراردادهای هوشمند آن است که در صورت تحقق برخی شرایط به طور خودکار معاملات را انجام میدهد. زبانهای برنامهنویسی اتریوم، مانند Solidity، به طور خاص برای ایجاد و استقرار چنین قراردادهای هوشمندی طراحی شدهاند.
به عنوان مثال، فرض کنید یک کاربر میخواهد سهشنبه هفته آینده پولش را برای یکی از دوستانش ارسال کند، اما فقط در صورتی که هوا مطابق با weather.com بالاتر از ۳۵ درجه باشد. چنین قوانینی را میتوان در یک قرارداد هوشمند نوشت.
نسخه اتریوم ۲ با حل مشکلات مقیاسپذیری اتریوم، میتواند گسترش دیفای را با کارمزد پایینتر و سرعت بیشتر، باعث شود. برای آشنایی با مفهوم مقیاسپذیری، مقاله مقیاسپذیری در ارزهای دیجیتال چیست؟ را مطالعه کنید.
محبوبترین برنامههای دیفای عبارتند از:
🔸 مبادلات صرافی غیرمتمرکز (DEX)
مفاهیم جدید و بعدی دیفای
علاوه بر این برنامهها، مفاهیم جدید و کوچکتر دیفای نیز پیرامون برنامههای اصلی به وجود آمده است:
✅ قابلیت انعطافپذیری
برنامههای دیفای متنباز هستند، به همین ترتیب، از این برنامهها میتوان برای “ساخت” برنامههای جدید با کدهایی که به منزله بلوکهای سازنده هستند، استفاده کرد.
نمودار زنده ارزش کل بازار دیفای
CRYPTOCAP:total DEFI Marketcap
پلتفرمهای وامدهی
بازارهای وام یکی از انواع محبوب دیفای است که وامگیرندگان را بدون واسطه به وامدهندگان متصل میکند. پلتفرم محبوب Compound، به کاربران امکان میدهد ارز دیجیتال قرض بگیرند یا دارایی خود را به عنوان وام ارائه دهند. کاربران میتوانند بابت وام دادن، سود به دست آورند. Compound نرخ سود را به صورت الگوریتمی تنظیم میکند، بنابراین اگر تقاضای بیشتری برای وام گرفتن وجود داشته باشد، نرخ سود بالاتر خواهد رفت و هماکنون ارزش دارایی بالایی در حد چندین میلیارد دلار در پروژههای وامدهی دیفای قفل شده است.
وامدهی مبتنی بر وثیقه است، به این معنی که کاربر برای گرفتن وام، نیاز به ارائه وثیقه دارد (اغلب اتر، که یکی از منشأهای قدرت اتریوم است). این بدان معناست که برخلاف سیستمهای متمرکز، کاربران هویت یا نمره اعتبار مرتبط خود را برای گرفتن وام اعلام نمیکنند.
آوی (Aave) یکی از پلتفرمهای وامدهی غیرمتمرکز است که به کاربران اجازه میدهد بدون نیاز به شخص ثالث، ارزهای دیجیتال را قرض بدهند یا وام بگیرند و کسب سود کنند. این پلتفرم در بلاکچین اتریوم اجرا میشود.
آوی با توجه به افزایش تقاضا از سوی سازمانها، یک پلتفرم نقدینگی مجاز برای مشتریان سازمانی خود را در اواخر ماه خرداد ۱۴۰۰ راهاندازی کرد. راهاندازی این استخرهای خصوصی به سرمایهگذاران حرفهای این امکان را میدهد تا از طریق پروتکل جدیدی به نام آوی پرو (Aave Pro) به دنیای دیفای دسترسی پیدا کنند. آوی پرو به شرکتهای بزرگ امکان دسترسی به بازار دیفای را با رعایت تمامی قوانین و مقررات میدهد.
استیبل کوینها (Stablecoins)
شکل دیگر دیفای، Stablecoins است. ارزهای دیجیتال اغلب نوسانات شدیدی را تجربه میکنند، که برای افرادی که میخواهند بدانند یک هفته دیگر پول آنها چقدر ارزش دارد، موضوع خوبی نیست. استیبل کوین ارزهای دیجیتال را به ارزهای فیات مانند دلار آمریکا متصل میکند تا محاسبه قیمت آنها را تحت معیار ثابت و شناختهشدهای داشته باشد. همانطور که از نام آن پیداست، استیبل کوین برای ایجاد “ثبات” قیمت تلاش میکنند. برای اطلاعات بیشتر در مورد تتر، مقاله ارز دیجیتال تتر (USDT) در یک نگاه را مطالعه کنید.
بازارهای پیشبینی شرطی و جواب شرطی با واکنش خودکار
یکی از قدیمیترین برنامههای دیفای که بر اساس اتریوم ایجاد شدهاند، به اصطلاح بازار پیشبینی یا شرط است، جایی که کاربران روی نتیجه برخی از رویدادها مانند “آیا هوا فردا بارانی است یا خیر؟” شرطگذاری میکنند تا در قبال آن مثلاً نوع خودرو برای جابجایی مسافر یا بار تغییر کند که در این شرایط قیمت نیز تغییر میکند که جواب شرط خواهد شد. یا مثلاً خرید خودکار یک کالا در صورتی که به قیمت خاصی برسد یا فروش همان کالا در صورت احراز یک رده قیمتی خاص.
بازارهای پیشبینی متمرکز با سوابق خوب در این زمینه شامل Intrade و PredictIt است. دیفای این امکان را دارد که علاقه افراد را به بازارهای پیشبینی افزایش دهد، زیرا به طور سنتی توسط دولتها مورد بیمهری قرار میگرفت و وقتی به طور متمرکز اداره میشدند، اغلب فعالیتشان متوقف میشد.
سوالات متداول در رابطه با دیفای
🔸 چگونه از طریق دیفای درآمد داشته باشم؟ ارزش نهفته در پروژههای Ethereum DeFi در حال انفجار است، زیرا طبق گزارشات بسیاری از کاربران از طریق سرمایهگذاری در استخرهای نقدینگی مثل مثال آوی که در بالا گفتیم درآمد زیادی کسب میکنند البته با ریسکهای متفاوتتر و احتمالاً بازده بالاتر ولی کاملاً شفاف.
یک هشدار:
بسیاری بر این باورند که دیفای آینده مالی جهان است و سرمایهگذاری زودهنگام در این فناوری غیرمتمرکز میتواند به دستاوردهای عظیم منجر شود. اما تشخیص پروژههای خوب از بد برای تازهواردان دشوار است.
به طور مثال در سال ۲۰۲۰، برنامه دیفای YAM meme coin، بر اثر یک باگ و یا سهلانگاری در برنامهنویسی خراب شد و سرمایه بازار آن، از ۶۰ میلیون دلار به ۰ دلار در ۳۵ دقیقه رسید. یک سری پروژههای دیگر دیفای از جمله هات داگ و پیتزا نیز به همین سرنوشت دچار شدند و سرمایهگذاران زیادی سرمایه خود از دست دادند.
قراردادهای هوشمند قدرتمند هستند، اما وقتی قوانین در پروتکل و بلاکچین ایجاد میشوند، نمیتوان دیگر تغییراتی در آنها ایجاد نمود، که معمولاً اشکالات را دائمی و در نتیجه ریسک را افزایش میدهد. برای اطلاع از کلاهبرداریهای رایج، مقاله چگونه از کلاهبرداری راگ پول پیشگیری کنیم؟ را مطالعه کنید.
🔸 چه زمانی دیفای به سمت عادی شدن بین مردم خواهد رفت؟
در حالی که افراد بیشتری به سمت برنامههای دیفای میروند، سخت است که بگوییم این اتفاق کی میافتد. بیشتر این موارد بستگی به این دارد که چه کسی و چرا آنها را مفید میداند.
بسیاری بر این باورند که پروژههای مختلف دیفای توانایی تبدیل شدن به Robinhood بعدی را دارند، و با برنامههای مالی فراگیرتر و بازتر، انبوهی از کاربران جدید را که به طور سنتی به چنین سیستمعاملهایی دسترسی نداشتند را جذب خود میکنند. این فناوری مالی جدید، آزمایشی است و به ویژه از نظر امنیت و مقیاس بدون مشکل نیست.
توسعهدهندگان امیدوارند که در نهایت این مشکلات برطرف شود. اتریوم ۲.۰ میتواند از طریق یک مفهوم جدید معروف به sharding، نگرانیهای مربوط به مقیاس را حل کند، روشی برای تقسیم پایگاه داده به قطعات کوچکتر که برای اجرای هر یک از کاربران کنترل بیشتری دارد.
Ethereum 2.0 چگونه روی دیفای تأثیر میگذارد؟ Ethereum 2.0 دارو یا درمانی برای همه مشکلات دیفای نیست، اما یک شروع خوب است. پروتکلهای دیگری مانند Raiden و TrueBit نیز برای حل بیشتر مقیاسپذیری اتریوم در دست ساخت هستند. اگر این راهحلها جای خود را به درستی پیدا کنند، نسخههای آزمایشی Ethereum DeFi شانس بیشتری برای تبدیل به محصولات واقعی دارند.
🔸 معرفی پلتفرم برای بررسی و سرمایهگذاری احتمالی
سایت: Defiyield
🔸 این سایت اطلاعات متنوع و مفیدی در حوزههای مختلف از جمله حسابرسی پلتفرمهای دیفای، آخرین هکها و غیره دارد. در یکی از بخشهای این سایت به نام Explore opportunities میتوان بهترین موقعیتهای مناسب برای سرمایهگذاری در حوزه دیفای را مشاهده کرد.
🔸 اطلاعات ارائهشده در این لیست شامل نام پلتفرم، نوع ارزی که باید استیک کرد، ارزش کل قفلشده پلتفرم، نوع ارزی که پاداش داده میشود و در نهایت میزان سود سالانه را مشاهده کرد.
🔸 به طور مثال اگر بر اساس فیلتر ارزش کل قفلشده (TVL) به رتبه اول نگاه کنیم، متوجه خواهیم شد که با استیک کردن اتریوم در پلتفرم Lido میتوان سالانه ۴ درصد سود به شکل توکن اتریوم (ETH) دریافت کنیم.
⚠️ معاملهگران توجه داشته باشند این مطالب صرفاً جهت معرفی و بررسی کاربران و یکی از سایتهای فعال و معتبر در حوزه دیفای است و ما به هیچ عنوان در قبال پیشنهادات این سایت مسئولیتی نداریم.
🔸 نتیجهگیری
دیفای (Defi) محصول سال ۲۰۲۰ یکی از موضوعات مهم در صنعت بلاکچین خواهد شد؛ هرچند هنوز پلتفرمهای زیادی در قرارداد هوشمند مقیاسپذیر وجود ندارد ولی آینده بسیار خوبی برای آن پیشبینی میشود.
اگرچه اکوسیستم دیفای (Defi) اتریوم بیرقیب است، اما بلاکچین گواه اثبات کار اتریوم دارای محدودیتهای شدید تراکنشی است و تا زمانی که راهکار اتریوم ۲.۰ در دسترس قرار بگیرد زمان زیادی باقی است.
به نظر میرسد پولکادات به یکی از رقبای اصلی این عرصه تبدیل شود، اما چندین ماه طول خواهد کشید تا عرضه شبکه اصلی آنها آماده شود. ترون و EOS با شبکههای گواه اثبات سهام وکالتی خود به بازده تراکنش زیادی دست یافتهاند؛ اما این امر منجر به متمرکزسازی این شبکهها شده است. این موضوع میتواند برای پروژههای دیفای و بلاکچینها نقش منفی ایفا کند. پس باید کمی زمان بگذرد تا راهحلهای جدید ابداع و عرضه شود.
اخبار از منابع تخصصی و معتبر تهیه شده و از نشر اخبار جنجالی و بیاساس و یا شایعات و مطالب تایید نشده خودداری شده است:
📰NEWS
همیشه عوامل موثر ديگری هم بر قيمت هاي بازار کريپتو وجود دارند برای خرید یا فروش با خونسردی تصميم بگيريد و از هر گونه شتابزدگي پرهيز کنيد. قبل از خرید یا فروش هر توکن، یک بار تحلیل بیت کوین را پیگیری کنید مهم ترين موضوع، امنيت سرمايه گذاري است.
در صورتي که نمودارها ديده نميشوند لطفا مرورگر خود را به روزرساني کنيد و يا از آخرين نسخه مرورگر گوگل کروم استفاده کنيد.
دیفای دیگر شبیه گذشته نیست
پروتکلهای DeFi به بالاترین میزان TVL در ۳ سال گذشته رسیدند
کاهش ۲۷ درصدی ارزش قفل شده در دیفای
🟢 تقریباً 25٪ از کل عرضه اتریوم در DeFi سپرده می شود
سولانا با رشد ۳ برابری درآمد به دومین زنجیره دیفای جهان تبدیل شد
دیفای زیر تیغ SEC؛ طبق قانون جدید شرکتهای دیفای ملزم به ثبت نام در کمیسیون بورس هستند
افزایش چشمگیر ارزش کل سرمایه قفلشده دیفای
اصطلاح «بیواسطه» برای دیفای مناسبتر است
تشکیل «ائتلاف داراییهای توکنیزهشده» توسط شرکتهای بزرگ صنعت دیفای
ادعای مدیر بایننس : دیفای می تواند از سیفای پیشی بگیرد
💢 احتمال ریسک حوزه Defi با افت قیمت اتریوم
🔶️ رشد شدید حجم معاملات در DeFi
🚫 تقابل نظر SEC با فعالان کریپتو در تعاریف قانونی و دیفای
🔹 مدیرعامل شرکت آرک اینوستمنت: ورشکستگی شرکتهای ارز دیجیتال باعث تقویت دیفای میشود
کاهش معنادار وجوه قفل شده در پروتکل های دیفای
کاهش بازدهی دیفای و اقبال بالاتر در اوراق قرضه دولتی
📊 مقایسه چهار پلتفرم مشهور دیفای
5 خطری که قبل از استفاده از پلتفرمهای وامدهی متمرکز باید بدانید (مطالعه موردی سلسیوس)...
💢 بلومبرگ از راهاندازی فهرست DeFi Index با نام تجاری Galaxy Digital خبر داده است...
📌موارد استفاده دیفای...
تعداد آدرسهای منحصر به فرد پروتکلهای دیفای مبتنی بر اتریوم به ۳ میلیون رسید...
💢 آغاز همکاری Immunefi، و بایننس برای حل مشکلات امنیتی در بخش پروژههای BSC یا زنجیره هوشمند بایننس...
راهاندازی پلتفورم مالی اسلامی در سیدنی استرالیا...