محبوبیت ارزهای دیجیتال و بلاک چین در حال گسترش است و نظر مساعد بسیاری را به خود جلب کرده است؛ حتی مخالفان دیروز هم شروع به خرید و پسانداز این داراییها کردهاند. با ورود پروژههای جدید، امکان بروز این خطر که فناوری رمزارزها نتواند پاسخگوی تقاضاها باشد در حال کم شدن است و رمزارزها با ورود به حوزه پاسخگویی به نیاز صنایع، کالاها، امنیت و سرعتبخشی به نرمافزارها و بانکها، امیدها و محبوبیت زیادی را در دل کاربران ایجاد نمودهاند.
بزرگترین رمزارزها یعنی بیتکوین و اتریوم، برای طی کردن مراحل معاملات از بلاک استفاده میکنند. اما در نخستین ایام آغاز به کارشان، ماکزیمم اندازه بلاکها به عدد کوچکی محدود شد؛ مثلا بیتکوین، تنها به 1MB محدود شد که سبب ایجاد مشکل مقیاسپذیری گردید.
بلاک (Block) چیست؟
اگر در یک جمله بخواهیم بگوییم، بلاکها فایلهایی هستند که اطلاعات مربوط به تراکنشهای بیتکوین را بهصورت دائمی توسط ماینرهای شبکه بلاکچین ثبت میکنند و وقتی بسته شوند دیگر قابل ویرایش نیستند تا یک جابجایی پول (یک تراکنش خاص) به صورت همزمان به چند محل صورت نگیرد و در واقع شبکه بلاکچین هک نشود.
🐢 مشکل مقیاسپذیری (Scalability) چیست؟
اگرچه سازوکار بلاک و ثبت تراکنشها برای جلوگیری از هک شدن بیتکوین و ایمنتر کردن آن طراحی شد، ولی شبکه را دچار مشکل سرعت و هزینه کرد. با انجام هر معامله بیتکوین، دادههایی وارد شبکه بلاکچین میشود و با توجه به بزرگترین اندازه بلاک آن که 1MB است، آیا میتوان در این شبکه بلاکچین به طور همزمان هم ماین کرد و هم چندین هزار تراکنش و پرداخت را انجام داد؟
بیتکوین در لایه اصلی حداکثر میتواند سه تا چهار معامله در هر ثانیه انجام دهد. اما اگر بازار رمزارز رونق بیشتری بگیرد، باید صدها هزار معامله را در ثانیه انجام دهد تا ادامه حرکت اقتصاد بدون تاخیر زیاد برای مشتریان و کسبوکارها را تضمین کند. همین مشکل در اوایل سال 2017 با افزایش تراکنشها و طولانی شدن زمان ثبت تراکنشها به چندین روز، باعث افزایش کارمزدها به چند صد دلار شد و این رمزارز مهم را زمینگیر کرد.

متاسفانه، همانطور که ویتالیک بوترین اعتراف کرده است، اتریوم نیز در لایه پایه مشکلی مشابه دارد. این شبکه، ظرفیت حدود 15 تا 30 تراکنش در ثانیه را دارد و وی هشدار داد که اگر این وضعیت پابرجا باقی بماند، زیرساخت این فناوری نمیتواند جوابگوی حامیان خود باشد. البته امروزه با راهاندازی اتریوم 2.0 و راهحلهای لایه دوم، این مشکل تا حد زیادی برطرف شده است.
ارزهای دیجیتال جدید، با فهم این مشکل بلاکهای خود را تا حد 128 مگابایت هم گسترش دادند، ولی ارزهای قدیمیتر باید چه کنند؟ انجام تغییرات برای آنها سخت، زمانبر و حتی غیرممکن است. برای حل این مشکل برخی انشعابها ایجاد شد، برخی مهاجرت کردند و برخی به دنبال ابداع تکنولوژی و پروتکلها و نیز همکاری با ارزهای مکمل جدید موسوم به لایه دوم، شاردینگ، آربیتروم و همچنین لایتنینگ رفتند.
⚖️ چرا ارزهای اولیه، ظرفیت بلاک را به سادگی افزایش نمیدهند؟
متاسفانه این کار به سادگی انتشار دادن یک آپدیت نیست. اگرچه بیشتر افراد در دنیای رمزارزها بر این باورند که اگر این صنعت بخواهد شانس پیشی گرفتن از موسسات مالی فیات را از دست ندهد، مقیاسپذیری بلاک چین باید اصلاح شود، اما این فرآیند نیازمند اجماع گسترده است.
این مشکل تا حدی به خاطر این است که تمامی درخواستها باید به تایید ماینرها، توسعهدهندگان، کسبوکارها و سهامداران، قبل از اجرایی شدن برسد. این فرآیند مانند اتریوم 2 میتواند ماهها و حتی سالها طول بکشد و حتی ممکن است در نهایت مورد موافقت قرار نگیرد.
بیتکوین مثال خوبی است که سالها بحثهای مفصلی درباره ظرفیت بلاکهایش انجام شد. در حالی که برخی به دو برابر کردن اندازه بلاک تا 2MB راضی بودند، نظر سایرین بر ظرفیت بیشتری تا 8MB یا حتی 32MB بود. منتقدان معتقدند که این تغییرات، نودهای کامل را پرهزینه میکند و مشکل مقیاسپذیری به نوبه خود منجر به تمرکززدایی در شبکه میشود.
در می 2018، بیتکوین کش متولد شد و با موفقیت ظرفیت بلاکهای خود را تا 32MB افزایش داد. طرفداران بیتکوین کش که نتیجه یک هارد فورک در آگوست 2017 بود، میگویند که افزایش سایز بلاک یکی از عللی است که بیتکوین کش را سریعتر کرده است، اما این کار به قیمت کاهش تمرکززدایی تمام شد.
راهحلهای مقیاسپذیری: لایه دوم و خارج از زنجیره
چندین نظر برای کمک به افزایش کارایی بیتکوین و اتریوم مطرح شده است که امروزه بسیاری از آنها به واقعیت پیوستهاند:
- شبکه لایتنینگ (Lightning Network): لایه ثانویهای است که روی بلاک چین بیتکوین کار میکند. در حد تئوری، این شبکه توانایی انجام معاملات نامحدود را دارد. فقط وقتی که همه معاملات تکمیل شدند، موجودیهای نهایی به دفتر کل اضافه میشود. این کار مشکلات مربوط به سایز بیتکوین را حل کرده و هزینهها را به میزان زیادی کاهش میدهد.
- رولآپها (Rollups): راهحل اصلی اتریوم که تراکنشها را در لایه دوم پردازش کرده و فقط نتیجه نهایی را در لایه اول ثبت میکند. پروژههایی مانند آربیتروم و آپتیمیزم از این تکنولوژی استفاده میکنند.
- پلاسما و زنجیرههای جانبی: ایدهای که به هر کاربر امکان تمرکز فقط بر روی بلاکهایی را میدهد که حاوی کوینهای مهمی هستند و از این رو، دادهها بهینه میشوند.

راهحلهای خارج از زنجیره (Off-Chain) و DAG
از یک جهت، این کار قابل مقایسه با برنامههایی است که در PC یا گوشی خود استفاده میکنید. اگرچه این نرمافزارها ممکن است به اینترنت نیاز داشته باشند ولی میتوانند چند کار را هم آفلاین انجام دهند و از ترافیک سنگین سرورها جلوگیری کنند.
راهحل مقیاسپذیری خارج از زنجیره میگوید معاملات مشخصی میتوانند بدون ماینر تکمیل شوند و فقط اطلاعات ضروری هماهنگ شود. بهینهسازیها و بهروزرسانیها را هم میتوان بدون گرفتن تاییدیه از سرمایهگذاران به انجام رسانید.
بلاک چینهای نسل سومی برای توسعه مقیاسپذیری، به جای یک زنجیره اصلی، از چندین زنجیره استفاده میکنند و این زنجیرهها را به یکدیگر ارتباط میدهند. البته نقاط ضعفی هم وجود دارد؛ معاملات خارج از زنجیره سختتر تایید میشود و در صورت وجود کوچکترین باگ، میتواند بیقانونی ایجاد کند.
در واقع، برخی بر این باورند که آینده رمزارزها در کل ممکن است مستقل از بلاک چین شود. بسترهایی مثل بایتبال (Byteball) و IOTA به هیچ وجه از بلاک استفاده نمیکنند و در عوض معاملات جدید مسئول تایید پاداشهای به موقع هستند. طرفداران این سیستم اعتقاد دارند که با این کار مشکلات مربوط به سرعت، امنیت و حریم خصوصی حل میشود.

️ پیامدهای عدم حل مشکل مقیاسپذیری و راهحلهای نوین ️
طولانی شدن مراحل معاملات یک سم است. در حال حاضر پرداختهای فیات به سرعت ارسال و دریافت میشوند؛ در صورتی که بسترهای بلاک چین هم بخواهند جایگزین ماندنی باشند، باید چنین ویژگیهایی داشته باشند، در غیر این صورت خطر جدی وجود دارد که حتی تندترین طرفدار رمزارز، در نهایت این فناوری را ترک کند.
امروزه پروژههای مدرنی مانند فرکتوننت (Fractonent) یا پروتکلهای ZK-Rollup روی طراحی مجدد بلاک چین کار کردهاند تا مشکلات مقیاسپذیری را برطرف کنند. این شرکتها با سایز بلاکهای بزرگتر و پروتکلهای هماهنگی داده، توانستهاند دهها هزار معامله در ثانیه را انجام دهند و هزینههای همراه با معامله و ماینینگ را به شدت کاهش دهند.
📰NEWS
همیشه عوامل موثر ديگری هم بر قيمت هاي بازار کريپتو وجود دارند برای خرید یا فروش با خونسردی تصميم بگيريد و از هر گونه شتابزدگي پرهيز کنيد. قبل از خرید یا فروش هر توکن، یک بار تحلیل بیت کوین را پیگیری کنید مهم ترين موضوع، امنيت سرمايه گذاري است.
در صورتي که نمودارها ديده نميشوند لطفا مرورگر خود را به روزرساني کنيد و يا از آخرين نسخه مرورگر گوگل کروم استفاده کنيد.
اخبار و تحلیل ها تخصصی و از منابع معتبر تهیه شده و از نشر مطالب جنجالی و بیاساس و یا شایعات و موضوعات تایید نشده خودداری شده است:
🟢 سریعترین بلاکچینها بر اساس TPS فعلی
رتبه بندی بلاکچین ها بر اساس تراکنش ها در هر ثانیه 🔥
✅ ورود تکنولوژی مقیاس پذیری ZKP به بیتکوین
جدول مقایسه تعداد تراکنش های بلاکچین ها در هر ثانیه
مقایسه کارمزد تراکنش در شبکه ها...
💢 کل معاملات در پلتفرم های محبوب بلاک چین تاکنون
کمی درباره تپروت