اصطلاح Wormhole (کرمچاله)، به چالههای فضایی گفته میشود که دو نقطه از فضا را به هم پیوند میزنند. این مفهوم فضایی چه ارتباطی با دنیای ارزهای دیجیتال و برنامههای غیرمتمرکز (dApps) پیدا کرده؟ پروتکل Wormhole در دنیای DeFi، دقیقاً همین کار را انجام میدهد. این پروتکل، بهعنوان یک پل بلاکچین، دو یا چند بلاکچین همچون اتریوم (Ethereum) و سولانا (Solana) را به هم مرتبط میکند. پروتکل میان زنجیرهای ورم هل، مفهومی بسیار جذاب و خلاقانه است.
شبکه Wormhole، در حقیقت یک پروتکل غیرمتمرکز مفید است که مشکل برقراری ارتباط بین بلاکچینها را برطرف میکند. کاربران ارز دیجیتال، تاکنون برای انتقال دارایی از یک بلاکچین مثل اتریوم به بلاکچین دیگر مثل سولانا، محدودیت داشتند. آنها برای این کار مجبورند ابتدا ارز اتر (Eth) را به سولانا (SOL) تبدیل کنند و سپس از پروژههای دیفای مبتنی بر شبکه بلاکچین سولانا استفاده کنند. این فرایند، زمانبر و خستهکننده است! حتی کاربرانی که در بلاکچین اتریوم هستند؛ تنها میتوانند با توکنهای مبتنی بر استاندارد Erc-20 یا ارز اتر (ETH) کار کنند. این محدودیت در تمام بلاکچینها مشاهده میشود. این پروتکل، یک قرارداد هوشمند است که از فناوری Cross-Chain Bridge (پل بین زنجیرهای) استفاده میکند. با این فناوری، کاربران در شبکه اتریوم میتوانند بدون نیاز به فروش اتر، از پروژههای دیفای مبتنی بر بلاکچین سولانا استفاده کنند. از جمله بلاکچینهایی که پروتکل Wormhole، بین آنها پل میزند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- 🔸 سولانا (Solana)
- 🔸 اتریوم (Ethereum)
- 🔸 زنجیره هوشمند بایننس (Binance Smart Chain)
- 🔸 پلیگان (Polygon)
- 🔸 ترا (Terra)
- 🔸 آوالانچ (Avalanche)
- 🔸 اوسیس (Oasis)
Wormhole، چگونه بلاکچینها را ارتباط میدهد؟

مهم ترین و شناخته شده ترین ویژگی Wormhole پل توکن این پروتکل است. انتقال توکن توسط guardians (گاردینها = محافظان)، مجموعهای از گرههای اعتبارسنجی دستچینشده که بر روی زنجیرهها نظارت میکنند، ایمن میکند. برخی از بزرگترین ارائه دهندگان سهام در جهان به عنوان نگهبان خدمت میکنند، مانند بزرگترین ارائه دهنده خدمات سهامداری در جهان Everstake، و Certus One، توسعه دهنده Wormhole.
پس از درخواست انتقال، guardians (نگهبانان) آن را تأیید میکنند و متعاقباً توکنهای بومی پلتفرم را در یک قرارداد هوشمند قفل میکنند. تعداد معادل توکن ها به عنوان یک دارایی پیچیده در زنجیره هدف توکنایز میشوند. هر تراکنش پل زدن هزینه تراکنش ناچیزی و هزینه های استاندارد gas را متحمل میشود که باید به زنجیره فرستنده و گیرنده پرداخت شود. در حالی که هزینه های gas در زنجیره هایی مانند BSC، Solana، Polygon و Avalanche بسیار پایین است، هزینه های اتریوم میتواند 50 دلار یا بالاتر باشد.
اهمیت نودها در تامین امنیت Wormhole چیست؟
نودها برای اینکه امنیت تراکنشها در ورم هل را تأمین کنند از فرایند چند امضایی MultiSig استفاده میکنند. برای این کار، پس از اینکه درخواست توسط کاربر صادر شد، رأیگیری آغاز شده و تمام نودها در عرض چند ثانیه رأی میدهند. امضا کردن درخواست توسط تمام نودها، باعث میشود تا جلوی سوءاستفاده احتمالی یکی از نودها گرفته شود. زمانی که رأیها به حدنصاب رسید، درخواست تأیید شده و به شبکه مقصد ارسال میشود.
جالب است بدانید که گاردینها معمولاً برای انجام این فرایند، از شبکه سولانا استفاده میکنند؛ زیرا هزینه انجام تراکنشها در این شبکه پایین است و سرعت تراکنشها نیز بالاست. به همین دلیل، نودها، درخواستهای کاربران را در قالب یک تراکنش در شبکه سولانا ثبت میکنند. به اینگونه درخواستها در شبکه سولانا، VAA گفته میشود. رمزارزهای ایجاد شده توسط شبکه ورمهول، در واقع رپد توکن به حساب میآید.
زمانی که از شبکه Wormhole برای انتقال داراییها استفاده میکنیم، ارز مورد نظر در شبکه دوم به صورت رپدتوکن ایجاد میشود. برای مثال، کوین USDC هم بر روی شبکه اتریوم و هم بر روی شبکه سولانا عرضه شده است. اما زمانی که شما با استفاده از ورم هول، USDC خود را از شبکه اتریوم به شبکه سولانا انتقال میدهید، شما صاحب USDC روی شبکه سولانا نیستید بلکه شما صاحب wUSDC – Wormhole در شبکه سولانا هستید.

مزایای پروتکل Wormhole چیست؟
چرا پروتکل Wormhole، مهم است؟
دسترسی به انبوهی از پروتکلهای دیفای
شبکه ورم هل (Wormhole Network)، به کاربران کمک میکند تا بدون استفاده از برنامههای متمرکز، از خدمات تعداد زیادی بلاکچین و پروتکلهای دیفای بهرهمند شوند. برای مثال، میتوانید بهراحتی، توکنهای مبتنی بر استاندارد Erc-20 را از اتریوم به بلاکچینهای دیگر انتقال دهید. این ویژگی بهخصوص برای کاربرانی که از نرخ بالای گس (Gas)در شبکه اتریوم گلایه میکنند، بسیار مفید است. آنها میتوانند با کمک ورم هل، از هزینه بالای هر تراکنش در شبکه اتریوم به بلاکچینهای دیگر پناه ببرند.
پشتیبانی از بلاکچینهای معروف
شبکه ورم هل، از دو بلاکچین بسیار معروف، یعنی ترا (Terra) و سولانا (Solana) پشتیبانی میکند. این دو شبکه با کمک برنامههای دیفای، بهسرعت درحالرشد هستند. در حال حاضر، TVL یا مقدار کل دارایی قفل شده آنها در حال افزایش است. پشتیبانی از این دو بلاکچین، Wormhole را نسبت به سایر پلهای بلاکچینی، برجسته میکند.

بستر مناسب برای انتقال NFTها
این شبکه، بستر مناسبی برای انتقال NFTهای مختلف بین بلاکچینها است. این ویژگی در بین دیگر پلهای بلاکچینی مشاهده نمیشود؛ بنابراین میتوان آن را بهعنوان یک مزیت منحصربهفرد به شمار آورد چون این یک ویژگی است که در حال حاضر توسط سایر پل های رمز محبوب پشتیبانی نمیشود.
توسعه برنامههای غیرمتمرکز (DApps)
پل توکن Wormhole، علاوه بر پشتیبانی از برنامههای غیرمتمرکز (DApps)، باعث توسعه برنامههای غیرمتمرکز میان زنجیرهای نیز میشود. در بازار ارز دیجیتال، برخی از برنامههای غیرمتمرکز وجود دارند که از نقاط قوت هر بلاکچین، استفاده میکنند. برای مثال، ممکن است برنامهای برای تأیید تراکنشها از شبکه سولانا استفاده کند (به دلیل هزینه بالای هر تراکنش در شبکه اتریوم)، و برای تسویه مالی از بلاکچین اتریوم کمک بگیرد. این فرایند، برنامههای غیرمتمرکز را بیشازپیش، هوشمند و پیشرفته میکند.
معایب شبکه Wormhole

با اینکه پروتکل Wormhole، ارزشمند و موردتوجه است؛ اما تاکنون خبرهای منفی از امنیت آن به گوش رسیده است. برای مثال، در سال ۲۰۲۲، خبر یکی از بزرگترین هکهای تاریخ ارزهای دیجیتال، دنیای کریپتو را در حیرت فرو برد. در این هک، بیش از ۳۲۰ میلیون دلار دارایی، هنگام مبادله ارز دیجیتال بین دو بلاکچین اتریوم و سولانا، به سرقت رفت. برای این کار، هکرها توانستند ۱۲ هزار اتر (Eth) در بلاکچین مقصد (Wrapped Ether) را سرقت کنند.
تیم اصلی پروتکل Wormhole، طی یک ایمیل به هکرها اعلام کردند که حاضرند ۱۰ میلیون دلار به آنها جایزه بدهند؛ به این شرط که دارایی به سرقت رفته را بازگردانند. این درخواست توسط هکرها تأیید نشد. به دنبال این اتفاق، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که امنیت پروتکلهای دیفای، هنوز به حد مورد قبول برای نگهداری از داراییهای کلان نرسیده است.
بااینحال، تیم پروتکل Wormhole، در نهایت برای حفظ اعتبار خود، دارایی سرقت شده را وارد شبکه کرد. Jump Kanav Kariya، رئیس یکی از شرکتهای حامی ورم هل به نام Jump Crypto که مبلغ سرقت شده را جایگزین کرده بود در مصاحبهای گفت: در طی این دو هفته بهاندازه دو سال پیر شده است!
در نتیجه این شرکت تصمیمی گرفت و برای امنیت Wormhole یک برنامه پاداش باگ 10 میلیون دلاری را در ImmuneFi راه اندازی کرد، که قرار است امنیت بیشتری را برای کاربران فراهم کند و از تعهد پروتکل به DeFi پشتیبانی کند. این برنامه بر جلوگیری از چنین سوء استفادههایی تمرکز میکند، اما همچنین بر مشکلاتی مانند دستکاری حاکمیت، قرار گرفتن در معرض کلیدهای خصوصی، حملات سیبیل و موارد دیگر تمرکز خواهد کرد.
🔸 نتیجه گیری
پروتکل Wormhole، دارای یک ایده منحصربهفرد است. در حال حاضر، در تمام حوزههای تکنولوژی، دانش میانرشتهای از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. این ایده در پروتکل Wormhole نیز دنبال میشود. تسهیل فرایندها و تراکنشها در دنیای دیفای، هدفی است که پروژههای مختلفی آن را دنبال میکنند، اما ورم هل توانسته تا حد زیادی آن را محقق کند. قطعاً این پروژه در ابتدای راه است و مسیر طولانی در پیشرو دارد. باتوجهبه حامیان و سرمایهگذاران قدرتمند این شبکه، میتوان حدس زد که آینده روشنی در انتظار ورم هل خواهد بود. این شبکه بستری را ایجاد کرده تا افراد بتوانند با استفاده از داراییهای دیجیتال شبکه اتریوم خود، در پلتفرمهای دیفای شبکه Solana مشارکت کرده و از سرعت بالای تراکنش و همچنین کارمزد پایین این شبکه بلاک چین بهرهمند شوند.
📰NEWS