صندوق بین المللی پول و ارزهای دیجیتال

هدف صندوق بین‌المللی پول (IMF) نظارت بر حفظ ثبات مالی جهان برای حفظ رشد اقتصادی کشورهای مختلف است. در این راستا، به بهبود و تقویت همکاری‌های بین‌‌المللی، حفظ ثبات نرخ ارز و مدیریت بحران‌های مالی کمک میکند. صندوق بین‌المللی پول یک موسسه بین‌‌المللی است که دفتر اصلی آن در واشنگتن قرار دارد و ۱۹۰ کشور مختلف (تقریباً کل جهان) در آن عضو شده‌اند. این آژانس سعی می‌کند کمک‌های فنی، حمایت‌های مالی و توصیه‌های سیاستی را به کشورهای عضو خود ارائه دهد.

اهداف صندوق بین‌المللی پول

IMF سه هدف اصلی دارد که عبارتند از:

🔸 بهبود همکاری‌های پولی بین‌المللی: IMF کشورهای عضور خود را تشویق می‌کند تا در همکاری با هم به یک نرخ ارز ثابت، تجارت بین‌المللی آسان و رشد اقتصادی متعادل برسند.

🔸 تضمین ثبات در سیستم مالی بین‌‌المللی: IMF با ارائه کمک‌های مالی به کشورهایی که تراز پرداخت‌های متعادلی ندارند، سعی می‌کند آن‌ها را از بحران‌های مالی دور کند و چنین مشکلاتی را مدیریت نماید. این عمل به تداوم ثبات مالی جهان کمک می‌کند.

🔸 ظرفیت‌سازی و ارائه توصیه‌های سیاستی: IMF به کشورهای عضو خود کمک می‌کند تا سیستم‌های مالی و اقتصادی خود را برای دستیابی به یک توسعه پایدار تقویت کنند.

ساختار صندوق بین‌المللی پول

این صندوق اطمینان حاصل می‌کند که همه کشورهای عضو آن نماینده خاص خود را دارند و به یک اندازه در تصمیم‌گیری‌ها موثر هستند. مهم‌ترین اجزای IMF عبارتند از:

🔸 شورای حکام: شورای حکام که از اعضای کشورهای عضو IMF تشکیل شده است، یک بار در سال برای بررسی و تصمیم‌گیری درمورد دستورالعمل‌های IMF جلسه می‌گذارند.

🔸 هیئت اجرایی: هیئت اجرایی که از  ۲۴ مدیر اجرایی تشکیل شده است، مسئولیت اجرای کارها و تصمیم‌گیری‌های روزانه IMF را به عهده دارد.

🔸 مدیر ارشد اجرایی: مدیر ارشد اجرایی بر عملکرد IMF نظارت می‌کند و به‌عنوان نماینده بین‌‌المللی این سازمان در آن خدمت می‌کند.

مهم‌ترین وظایف IMF

IMF برای رسیدن به اهداف خود وظایف مختلفی را انجام می‌دهد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

🔸 نظارت بر کشورهای مختلف و مشاوره‌دهی در زمینه سیاست‌گذاری‌های اقتصادی: IMF به طور منظم وضعیت اقتصادی و سلامت مالی کشورهای عضور خود را ارزیابی می‌کند. این آژانس در صورت نیاز توصیه‌های جدیدی را درمورد چگونگی تقویت ثبات و کنترل نقاط ضعف آن‌ها ارائه می‌دهد.

🔸 حمایت مالی: IMF به کشورهایی که تراز پرداخت متعادلی ندارند، در قالب وام یا برنامه‌ریزی کمک می‌کند تا آن‌ها اصلاحات مورد نیاز خود را انجام دهند و اقتصادشان را تثبیت کنند.

🔸 توسعه ظرفیت: IMF از طریق تحقیق، آموزش و راهنمایی به کشورهای عضو خود کمک می‌کند تا قابلیت‌ها و ظرفیت‌های سازمانی و فنی خود را گسترش دهند. در این صورت، کشورهای مختلف هم می‌توانند پتانسیل خود برای رشد اقتصادی و سیاست‌گذاری را افزایش دهند.

🔸 جمع‌آوری داده‌های اقتصادی و تحقیق: IMF برای افزایش شفافیت اقتصادی، گزارش‌ها و پیش‌بینی‌هایش را منتشر می‌کند و داد‌ه‌های اقتصادی و مالی بین‌المللی زیادی را تجزیه‌وتحلیل می‌نماید. این موسسه تحقیقات زیادی را هم برای درک و رسیدگی به مشکلات اقتصادی جهان انجام می‌دهد.

صندوق بین‌المللی پول همواره روی مزایا و خطرات پنهانی ارزهای دیجیتال تأکید دارد. این موسسه در گزارش‌ها و بیانیه‌های خود به چند نکته مهمی نظر دارد از جمله : 

🔸 مشارکت مالی : صندوق بین‌المللی پول اعلام کرده است که ارزهای دیجیتال، علی‌الخصوص ارزهای دیجیتال ملی (CBDCs) پتانسیل و توانایی بهبود مشارکت مالی را دارند. این توکن‌ها به کاربران اجازه می‌دهند که در امنیت کامل و به‌راحتی بدون حضور بانک‌ها و واسطه‌ها به خدمات مالی دسترسی داشته باشند. هرچند که تحقیقات IMF نشان می‌دهد ارزهای دیجیتال مالی مشارکت مالی را بهبود می‌بخشند و هزینه حواله‌ها را کاهش می‌دهند، این توکن‌ها منتقدان زیادی دارد.

🔸 نوآوری و کارایی : ارزهای دیجیتال پتانسیل توسعه فناوری را دارند که می‌تواند سرعت و کارایی تراکنش‌های مالی، پرداخت‌های برون مرزی و حواله‌ها را افزایش دهد.

🔸 ریسک‌ها و چالش‌ها : IMF در مقالات مختلف خود روی خطرات و مشکلات مرتبط با استفاده از ارزهای دیجیتال تاکید کرده است. حمایت از مصرف کننده، یکپارچگی مالی، اقدامات ضد پولشویی، امنیت سایبری و ثبات مالی تعدادی از این مسائل هستند. این آژانس اعلام کرده است که کشورها برای کاهش خطرات مذکور باید از قوانین و مقررات مختلفی استفاده کنند.

🔸 پیامدهای فرامرزی : IMF همواره نگران اثرات فرامرزی ارزهای دیجیتال، از جمله چالش‌های احتمالی ایجادشده توسط آن‌ها در سیاست‌گذاری پولی‌، نرخ ارز، جریان سرمایه و همکاری‌های بین‌‌المللی است. این آژانس باور دارد که برای حل چنین مشکلاتی کشورهای مختلف باید با هم همکاری کنند.

🔸 ارزهای دیجیتال ملی : صندوق بین‌المللی پول بارها روی ارزهای دیجیتال ملی و اثرات احتمالی آن‌ها بر اکوسیستم مالی جهانی تحقیق کرده و بر اهمیت برنامه‌ریزی و اجرای دقیق ارزهای دیجیتال ملی برای اطمینان از سازگاری آن‌ها با اهداف ثبات پولی و مالی کشورهای مختلف تاکید کرده است.

طبق نظر IMF ارزهای دیجیتال نباید به ارز رسمی یا قانونی کشورها تبدیل شوند

در این بیانیه خلاصه‌ای از مذاکرات صورت گرفته درباره برنامه عملیاتی 9 ماده‌ای این صندوق برای نحوه برخورد کشورها با دارایی‌های رمزارز، که عنوان آن "عناصر سیاست‌های مؤثر برای دارایی‌های رمزارز" نام دارد و پیش از این در ماه جاری میلادی برگزار شد، آمده است.

این بیانیه همچنین "راهنمایی‌هایی را برای کشورهای عضو صندوق بین المللی پول در مورد عناصر کلیدی یک واکنش مناسب سیاستی به دارایی های رمزارز" ارائه کرد. بر اساس این سند، توصیه اصلی صندوق بین المللی پول این است که "با تقویت چارچوب‌های سیاست پولی و عدم اعطای وضعیت ارز رسمی یا وضعیت پول قانونی به دارایی‌های رمزارز، از حاکمیت و ثبات پولی حفاظت شود."

هیئت مدیره این صندوق خاطرنشان کردند که پذیرش گسترده دارایی های ارز دیجیتال "می تواند اثربخشی سیاست پولی را تضعیف کند، اقدامات مدیریت جریان سرمایه را دور بزند و خطرات مالی را تشدید کند. در این بیانیه آمده است که صندوق بین‌المللی پول از کشورها می‌خواهد تا بر روی اتخاذ قوانین مالیاتی و تنظیم مقررات دارایی‌های رمز ارز تمرکز کنند. این صندوق در ادامه تأکید کرد که با توجه به انحلال اخیر چندین صرافی رمز ارز، عدم انجام این کار اکنون "غیرقابل دفاع" است.

بیانیه صندوق بین المللی پول می‌افزاید: مدیران توافق کردند که (اعمال) ممنوعیت‌های سخت‌گیرانه اولین گزینه نیست اما (به منظور محدود کردن خطرات رمزارز) محدودیت‌های هدفمند می‌تواند اعمال شود. با این حال، تعدادی از مدیران معتقد بودند که احتمال ایجاد ممنوعیت‌های مستقیم نباید رد شود. پذیرش فزاینده دارایی‌های رمز ارز در برخی کشورها، ماهیت فراسرزمینی این دارایی‌ها و ارائه‌دهندگان آن، و همچنین افزایش ارتباطات متقابل با سیستم مالی، پاسخی جامع، پایدار و هماهنگ را می‌طلبد.

بر اساس این گزارش، سال گذشته میلادی (2022)، نزدیک به 1.4 تریلیون دلار از بازار رمز ارز با ورشکستگی شرکت‌های فعال در این بخش از بین رفت. این بحران با فروپاشی صرافی  FTX، دومین صرافی بزرگ ارز رمزنگاری شده جهان در زمان ورشکستگی آن، شروع شد.

صندوق بین‌المللی پول (IMF)، برخلاف اینکه قبلا به کشورها پیشنهاد می‌داد تا در مورد بازار ارز دیجیتال احتیاط بیش‌تری به خرج بدهند، این سازمان اخیرا اشاره کرد که دارایی‌های دیجیتال می‌توانند جایگزین بهتری برای محصولات مالی سنتی باشند.

در یک پست منتشر شده توسط صندوق بین‌المللی پول، در تاریخ 16 ژوئن این سازمان بیان کرد که ارزهای دیجیتال و ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) می‌توانند راه‌حل‌های پرداخت کارآمدتری از دید مصرف انرژی نسبت به کارت‌های اعتباری باشند. صندوق بین‌المللی پول گفت: "بسته به جزئیات و نحوه تنظیمات، ارزهای دیجیتال بانک مرکزی و بعضی از دارایی‌های دیجیتال می‌توانند چشم‌انداز پرداخت کارامدتری نسبت به کارت‌های اعتباری به ما بدهند."

به علاوه این سازمان اعلام کرد که بعضی از بانک‌های مرکزی در حال بررسی وجود CBDCها روی کارت‌های فیزیکی هستند. بنابراین باید راه‌حلی برای کاهش مصرف انرژی وجود داشته باشد. این سازمان بیان داشت که ادغام ارزهای دیجیتال و CBDCها با کارت‌های فیزیکی، به پذیرش دسته جمعی کمک بزرگی خواهد کرد. صندوق بین‌المللی پول این موضوع را نیز تائید کرد که آینده پول و امور مالی هنوز غیر قابل پیش‌بینی است. سیاست‌گذاران در پذیرش ارزهای دیجیتال کاملا باید به فاکتور انرژی توجه کنند.

طبق گفته این سازمان، مصرف انرژی فاکتوری است که در تصمیم‌گیری در مورد آینده پول بسیار تاثیرگذار است؛ مخصوصا با وجود سیستم‌های پرداختی که از تکنولوژی دفتر کل توزیع شده استفاده می‌کنند.

اما صندوق بین‌المللی پول به این موضوع هم اشاره کرد که ارزهای دیجیتال با الگوریتم اجماع اثبات کار (PoW) مثل بیت‌کوین، انرژی بیش‌تری نسبت به کارت‌های اعتباری مصرف می‌کنند و پیشنهاد داد که روی دارایی‌های دیجیتال با الگوریتم اجماع دیگر یا سیستم‌های مجاز تمرکز شود. این سازمان بیان کرد که این پیشرفت‌ها باعث می‌شود تا مصرف انرژی آن‌ها کمتر از مصرف انرژی کارت‌های اعتباری شود.

• 🔸 بانک جهانی IMF قصد دارد برای اصلاح بازار کربن از تکنولوژی بلاک‌چین استفاده کند.

احتیاط صندوق بین‌المللی پول در ارز دیجیتال

قبلا این سازمان اشاره کرده بود که رشد ارزهای دیجیتال می‌تواند به تهدیدی علیه سیستم مالی فعلی تبدیل شود. به همین دلیل به مسئولین اعلام کرد که هرچه سریع‌تر قانون‌گذاری‌های لازم در این بازار را انجام دهند. این صندوق دستورالعملی برای ایجاد یک چارچوب قانون‌گذاری ارز دیجیتال ارائه داد. تمرکز این دستورالعمل بیش‌تر روی ایجاد یک سطح مشخص برای سرمایه‌گذاران ارز دیحیتال بود.

پیشنهادات صندوق بین‌المللی پول برای صنعت ارز دیجیتال

در جلسه اعضای گروه G20 در شهر بنگلور کشور هند که در روز 25 فوریه 2023 برگزار شد به موضوع قانون‌گذاری صنعت ارز دیجیتال پرداخته شد. در این جلسه مدیران و نمایندگانی از وزارتخانه‌های اقتصاد، بانک‌های مرکزی و هیئت ثبات مالی (FSB)، صندوق بین‌المللی پول (IMF) و بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی (BIS) حضور داشتند. ین اولین جلسه این گروه است که تحت ریاست کشور هند در این گروه برگزار شده است.

🔸 اقتصاددان و مدیر صندوق بین‌المللی پول، کریستالینا جورجیوا در جلسه این گروه موضع این نهاد را نسبت به قانون‌گذاری صنعت ارز دیجیتال مشخص کرده است. صندوق بین‌المللی پول ترجیح می‌دهد که بین گزینه ممنوع کردن این صنعت و قانون‌گذاری آن، گزینه دوم را پیش بگیرد. با این وجود، ممنوعیت این صنعت نیز از میان گزینه‌های ممکن حذف نخواهد شد. بر اساس اعلام کریستالینا جورجیوا، یکی از اولویت‌های اصلی این نهاد، قانون‌گذاری جهان دارایی‌های دیجیتال است. 

ممنوعیت کامل صنعت ارز دیجیتال

🔸 در مصاحبه‌ای که این اقتصاددان با رسانه بلومبرگ که در تاریخ 27 فوریه انجام داد، از وی درباره دیدگاه اخیر وی درباره ممنوعیت کلی این صنعت پرسیده شد. جورجیوا در پاسخ به این سوال گفت: هنوز سردرگمی‌های زیادی درباره طبقه‌بندی انواع پول‌های دیجیتال وجود دارد. اولین هدف ما تفکیک ارز دیجیتال ملی بانک‌های مرکزی که پشتوانه دولتی دارند با دیگر  ارزهای دیجیتال و استیبل‌کوین‌های است. استیبل‌کوین‌هایی که پشتوانه کاملی دارند می‌توانند فضای خوبی را برای اقتصاد ایجاد کنند اما استیبل‌کوین‌هایی که این ویژگی را ندارند، ریسکی هستند و پول محسوب نمی‌شوند.

ارز دیجیتال به عنوان پول قانونی

🔸 کریستالینا جورجیوا  با اشاره به اسنادی که نهاد‌های بین‌المللی پولی و مالی در ماه‌های آتی منتشر خواهند کرد، گفت: ارزهای دیجیتال نمی‌توانند به عنوان پول قانونی محسوب شوند چون بدون پشتوانه هستند. اگر ارزهای دیجیتال صدمه‌ای که ثبات مالی وارد کنند، گزینه ممنوعیت آنها دوباره مطرح خواهد شد. با این وجود مقررات مناسب و نظارت کافی و حفظ امنیت کاربران این بازار، گزینه مناسب‌تری از ممنوعیت این صنعت خواهد بود.