تحلیل جنگ خرسها و گاوها در هفته ای که گذشت ...

با مروری بر شرایط کلان اقتصادی در هفته منتهی به ۱۵ ژانویه ۲۰۲۳ (۲۵ دی ماه ۱۴۰۱) به نکاتی می‌رسیم که تحلیل برخی از آنها از دیدگاه کارشناسانه موارد زیر است:

💥 بازار سهام آمریکا و بیتکوین در هفته گذشته به ترتیب بیشترین رشد خود طی ۹ ماه اخیر را به ثبت رساندند. با تغییر ناگهانی شرایط و انتظارات و آنچه خلاف پیش‌بینی‌های سازمان‌های دولتی و موسسات مالی از شرایط اقتصادی در اروپا و آمریکا شکل گرفت و همچنین بروز اعتراضات در چین که موجب عزم دولت چین جهت بازگشایی اقتصادی گردید و به دنبال اعلام آمارهای کلان اقتصادی با نشانه‌های کاهش تورم و انتظارات تورمی، جو ریسک گریزی کنار زده شد و موجب ایجاد ریسک پذیری بسیار زیادی در بازارها شد که در ادامه به بررسی علل مختلف رشد بازارها و چشم‌انداز آتی آن‌ها خواهیم پرداخت:



🟠 پس از انتشار آخرین آمار اشتغال در ۲ هفته گذشته (۶ ژانویه ۲۰۲۳)، شاهد کاهش فشردگی بازارها در پی افزایش نرخ مشارکت، همزمان با روند نزولی و کاهش قابل توجه رشد دستمزدها و کاهش رشد اشتغال‌زایی در آمریکا بودیم.

🟠 سپس، آمار مدیران خرید شرکت ISM منتشر شد که با افت هر دو شاخص ISM یعنی خدمات و تولیدی به زیر ۵۰، این طور استنباط شد که هرچقدر هم بازارکار قوی باشد، شاید فدرال رزرو دیگر جهت اعمال فشار به میزان اعلام شده در نمودار نقطه‌ای ماه دسامبر، آزادی عمل نداشته باشد.

🟠 با رخداد عوامل گفته شده همراه با تقویت سیاست‌ها پولی انبساطی چین و کاهش نگرانی‌ها از اقتصاد اروپا و آمریکا به دلیل وجود بازارکار قدرتمند آن‌ها، شروع یک رالی صعودی را شاهد بودیم.



🇨🇳 در شروع هفته قبل (۹-۱۵ ژانویه) دبیر بانک خلق چین، آقای گوئو اعلام کرد که با افزایش حمایت مالی دولت از خانوارها و شرکت‌های خصوصی، پس از پایان سیاست کووید صفر، رشد اقتصادی چین به مسیر “عادی” خود باز خواهد گشت؛

🇨🇳 همچنین با آمار وارداتی منتشر شده شاهد آن بودیم که این کشور مجوز واردات مجموعا ۱۳۲ میلیون تن نفت خام را در دو سهمیه جداگانه برای سال ۲۰۲۳ تنظیم کرده است. در زمان مشابه در سال گذشته، این سهمیه ۱۰۹ میلیون تن بود؛ امری که نشان می‌دهد چین با بازگشایی اقتصادی کشورش، چشم‌اندازی مثبت برای جبران رشد اقتصادی خود و افزایش تقاضا در این کشور دارد و این امر نه تنها در بیان مقامات این کشور، بلکه در عملکرد دولت چین نیز مشاهده می‌شود.

🇨🇳 با بهبود آمار کرونا (آمارهای رسمی از سوی دولت) و اقدامات جدی دولت چین بر پایه بازگشایی موفق کشورش پس از ۳ سال، بازار سهام چین ریسک پذیر شد و بازار کامودیتی‌ها (مخصوصا نفت) نیز به استقبال افزایش تقاضای چین رفتند. چین اخیرا سیاست‌های انبساط پولی خود را تشدید کرده بود و هفته گذشته مجددا برخی از برنامه‌های محرک‌ مالی خود که قرار بود طی ماه‌های آتی صورت بگیرد را زودتر از موعد اجرا کرده و یک Front Loading در سیاست‌های انبساطی خود صورت داد که به جو ریسک پذیری بازارها کمک قابل‌توجهی کرد! ضمن اینکه رشد جزئی تورم نسبت به آمار پیشین، نوید بهبود تقاضا و شرایط مالی برای چین را به همراه داشت.



🇩🇪 روز دوشنبه (۹ ژانویه) آمار تولید صنعتی آلمان نیز با بهبود نسبت به قبل و حتی پیش‌بینی‌ها منتشر شد؛ در کنار آن، با کاهش قیمت گاز طبیعی، یارانه‌های دولتی برای پرداخت قبوض انرژی و نیز سیاسی درست دولت در ایجاد ذخایر انرژی، دمای هوای بالاتر از میانگین معمول طی زمستان و کاهش تقاضای انرژی در اروپا، چند موسسه بزرگ مالی و سازمان دولتی اعلام کردند که دیگر انتظار یک رکود شدید در اروپا را نداشته و چشم‌انداز رشد اقتصادی خود برای ناحیه یورو را نیز بهبود بخشیدند.



🇪🇺 از طرفی طبق آمار منتشر شده توسط ECB، رشد دستمزدها در ناحیه یورو همچنان قوی بوده و انتظار می‌رود همچنان تقویت شود، در کنار آن، بازار کار در این ناحیه همچنان فشرده و قوی می‌باشد؛ عوامل مذکور، به تقویت جو ریسک پذیری بازارها کمک کردند.



💶 یک نکته قابل‌توجه دیگر، افزایش قابل‌توجه معاملات فروش دلار توسط صندوق‌های تامینی یا Hedge Funds بود که بازتاب دیدگاه صعودی آنان بوده است. صندوق‌های تامینی بدین دلیل که توسط متخصصین بازار اداره می‌شوند، دیدگاهی عمیق‌تر نسبت به معامله‌کنندگان خرد دارند.



🇺🇲 پس از آن، آمار تورمی CPI آمریکا نیز منتشر شد که طبق انتظارات در بعد سالانه (هم تورم هسته‌ای و هم تورم کلی) کاهش داشت و شاخص مدعیان بیکاری که همزمان با آمار تورمی منتشر شد، با کاهش همراه بود. کاهش مدعیان بیکاری همراه با نرخ پایین بیکاری که در پایین‌ترین سطح خود طی ۵۰ سال اخیر قرار دارد، نشان‌دهنده قدرت و فشردگی بسیار بالای بازار کار آمریکا بوده و در کنار آن کاهش تورم، باعث شد تا دید بسیار مثبت‌تری نسبت به اقتصاد آمریکا در بازارها ایجاد شود.

🇺🇲 اعضای فدرال رزرو نیز پیش‌ از آمار تورمی اعلام کرده بودند که کاهش تورم می‌تواند به کاهش گام افزایشی نرخ‌بهره در جلسه بعدی این نهاد، کمک کند.



چندین عامل باید به کاهش تورم در سال جاری کمک کند. البته آن‌ها نگرانند که تورم بخش خدمات و دستمزدها، همچنان به طور غیرعادی بالاست و می‌تواند تورم را بالاتر از هدف بانک مرکزی نگه دارد و احتمالا این هزینه‌ها به مصرف‌کنندگان منتقل خواهند شد.

🇺🇲 آقای پاول، رئیس فدرال رزرو، در آخرین کنفرانس خبری خود در ماه دسامبر اظهار داشت: “بزرگترین فشار تورمی در بخش خدمات، نیروی کار است، بازاری که در آن شاهد کاهش چندانی نبوده‌ایم و رشد اشتغال‌زایی و دستمزدها همچنان بسیار بالاست”.

با وجود کاهش تورم طبق انتظارات، این ارقام ناشی از کاهش تقاضای انرژی بوده و فشار قیمت‌ها در بخش هایی از اقتصاد که ناشی از تقاضای مصرف کننده است، در کوتاه مدت همچنان قوی می‌باشد و بدین ترتیب کار فدرال رزرو در جنگ با تورم سخت‌تر می‌شود.

در نتیجه، ممکن است فدرال رزرو نیاز به ادامه افزایش نرخ بهره (اگرچه با گام‌های کوچک‌تر) و نگه داشتن آن در سطوح بالا برای مدتی طولانی داشته باشد، امری که باعث افزایش هزینه‌های استقراض برای شرکت‌ها، سرکوب تقاضا و فشار بر بازارهای سهام خواهد شد. آقای بولارد و چندتن از مقامات دیگر فدرال رزرو پس از انتشار آمار تورمی آمریکا تلاش برای Fed Speak یا گفتار درمانی بازارها کردند و سعی داشتند تا با تاکید بر این امر که نرخ‌بهره “باید” هرچه زودتر به بالای ۵ درصد رسیده و در آن سطح بماند وتا حدی جلوی رشد بازارها و تسهیل شرایط مالی را بگیرند. اما بازارها به سخنان اعضای فد توجه چندانی نکردند و به رشد چندتریلیون دلاری خود ادامه دادند!



🇩🇪 از طرفی آمار رشد تولید ناخالص داخلی یا GDP سال ۲۰۲۲ آلمان منتشر شد که نسبت به انتظارات بهتر بود. سازمان آمار آلمان اعلام کرد که اقتصاد این کشور در فصل چهارم احتمال دچار کسادی (و نه رکود) شده است. طبق مواردی که بالاتر در مورد ناحیه یورو بیان کردیم، به همراه بازار کار فشرده آلمان، بهبود قابل‌توجه تولیدات صنعتی ناحیه یورو، رشد تولیدات صنعتی آلمان و بهبود انتظارات از رشد اقتصادی، چشم‌انداز اقتصادی این کشور با بهبود قابل‌توجهی همراه بود که خود مجددا به امید و ریسک‌پذیری بازارها کمک کرد.



🏛 با سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو و سرکوب تقاضا، انتظار می‌رفت درآمد بانک‌ها نسبت به فصل پیشین، کاهش قابل‌توجهی داشته باشد و این امر را در برخی از بانک‌ها مانند (JPMorgan) و موسسات مالی مانند (Wells Fargo) شاهد بودیم. اما پس از انتشار آمار، ماجرا کمی تغییر کرد. برخی از بانک‌ها مانند Bank of America، نه تنها نسبت به گذشته کاهش سود نداشتند، بلکه افزایش سود را نیز در گزارش این بانک‌ها شاهد بودیم.

به طور کلی، اکثر آمارها برای بانک‌ها و موسسات در روز جمعه از “انتظارات” بهتر منتشر شده و به جو ریسک‌پذیری حاکم بر بازار، قدرت بخشید. نکته قابل‌توجه اما، این است که شرایط خوب بانک‌ها و سطح بالای تقاضا در برهه کنونی، در کنار قدرت بازار کار به سناریوی سافت لندینگ کمک می‌کند، اما احتمالا کار فدرال رزرو را سخت خواهد کرد.



🌐 اما در اوج امید و شوق بازار، باید به این عوامل نیز توجه کرد! و عوامل منفی را نمی‌توان در نظر نگرفت. عواملی مانند کاهش GDP و افت شدید تولیدات صنعتی بریتانیا، نگرانی فدرال رزرو از تسهیل شرایط مالی در پی رشد بازارها، وضعیت وخیم کرونایی چین در کوتاه مدت، قرار داشتن تورم هسته‌ای ناحیه یورو در اوج تاریخی خود همزمان با کمپین انقباضی شدید ECB و کسادی در بزرگترین اقتصاد اروپا. در واقع در مقطع کنونی، بازارها اکثر ترس ها را کنار گذاشته و از بهبود انتظارات “نسبت به گذشته” به عنوان بهانه‌ای برای رشد خود استفاده کردند؛ به مین دلیل لازم است توجه شود که شرایط کلان همچنان “مطلوب و پررونق” نیست و بازارهای اقتصادی و مالی ثابت کرده اند که می‌توانند در مدتی کوتاه تغييرات سریعی داشته باشند.