پیشنهاد تاریخی OpenAI؛ واگذاری ۴۲.۶ میلیارد دلار سهام به دولت آمریکا

📌 بررسی طرح واگذاری ۵ درصد از سهام OpenAI به دولت آمریکا و پیامدهای آن برای صنعت هوش مصنوعی

●●● تاریخچه رابطه دولت آمریکا و صنعت فناوری

دولت ایالات متحده سابقه طولانی در سرمایه‌گذاری مستقیم در شرکت‌های استراتژیک دارد.

در دهه ۱۹۷۰، دولت آمریکا از شرکت‌هایی مانند Intel و IBM در دوران رشد صنعت رایانه حمایت کرد.

در سال‌های اخیر، سرمایه‌گذاری‌های مستقیمی در حوزه رایانش کوانتومی و مواد معدنی راهبردی انجام شده است.

شرکت OpenAI در سال ۲۰۱۵ به عنوان یک آزمایشگاه تحقیقاتی غیرانتفاعی با حمایت اولیه مایکروسافت تأسیس شد.

در سال ۲۰۲۳، OpenAI ساختار خود را به یک شرکت انتفاعی با سقف سود تغییر داد که بحث‌های زیادی را برانگیخت.

در آوریل ۲۰۲۵، OpenAI برای اولین بار ایده ایجاد صندوق ثروت عمومی را مطرح کرد تا افرادی که سهام شرکت‌های خصوصی را ندارند نیز از رشد AI منتفع شوند.


🔹 مشخصات کلیدی:

▫️ درصد سهام: ۵٪
▫️ ارزش‌گذاری شرکت: ۸۵۲ میلیارد دلار
▫️ ارزش سهم پیشنهادی: ۴۲.۶ میلیارد دلار
▫️ زمان: پیش از عرضه اولیه سهام (IPO)


🔹 هدف پیشنهاد:

▫️ ایجاد راهکاری برای بهره‌مندی مردم از رشد AI
▫️ سهیم کردن دولت در آینده هوش مصنوعی
▫️ توزیع ثروت حاصل از رشد فناوری


●●● گسترش به سایر شرکت‌ها

این پیشنهاد تنها به OpenAI محدود نیست و دولت آمریکا می‌تواند از طریق یک نهاد دولتی در دیگر شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی نیز سهام‌دار شود.

🔹 شرکت‌های احتمالی:

▫️ Anthropic
▫️ Google (DeepMind)
▫️ Meta AI
▫️ سایر غول‌های AI


🔹 چالش‌ها:

▫️ عدم مشخص بودن موافقت شرکت‌ها
▫️ پیچیدگی‌های حقوقی و ساختاری
▫️ نگرانی‌های مربوط به مالکیت دولتی


●●● مکانیزم بهره‌مندی مردم

واگذاری ۵ درصد از سهام OpenAI به دولت به معنای پرداخت مستقیم پول به شهروندان نیست.

🔹 سناریوهای ممکن:

▫️ ایجاد صندوق ثروت ملی (مشابه نروژ)
▫️ سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های عمومی
▫️ تأمین مالی تحقیقات علمی
▫️ پرداخت مستقیم (نیازمند قوانین جدید)


🔹 نقش سیاست‌گذاران:

▫️ تعیین مدل مدیریت سهام
▫️ تصویب قوانین توزیع منافع
▫️ نظارت بر استفاده از درآمد


●●● افزایش نقش دولت در صنعت AI

این پیشنهاد هم‌زمان با افزایش نظارت واشنگتن بر شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی مطرح شده است.

🔹 اولویت‌های دولت:

▫️ ایمنی مدل‌های هوش مصنوعی
▫️ امنیت سایبری
▫️ کنترل صادرات فناوری
▫️ امنیت ملی
▫️ رقابت با چین


🔹 نمونه‌های اخیر:

▫️ شرکت Anthropic: بازگشت دسترسی به مدل‌های پیشرفته پس از رفع نگرانی‌های ایمنی
▫️ نظارت بر مدل‌های متن‌باز چینی
▫️ کنترل صادرات چیپ‌های AI


●●● واکنش بازارهای مالی

صرافی Coinbase قراردادهای آتی دائمی پیش از عرضه اولیه سهام OpenAI و Anthropic را برای کاربران واجد شرایط خارج از آمریکا راه‌اندازی کرده است.

🔹 اهمیت:

▫️ امکان معامله روی ارزش‌گذاری قبل از IPO
▫️ نشان‌دهنده علاقه بازار به این حوزه
▫️ ایجاد مکانیزم قیمت‌گذاری شفاف‌تر


●●● جمع‌بندی

شرکت OpenAI پیشنهاد داده است که ۵ درصد از سهام خود را که با ارزش‌گذاری ۸۵۲ میلیارد دلاری، حدود ۴۲.۶ میلیارد دلار ارزش دارد، به دولت آمریکا واگذار کند.

این طرح که توسط سم آلتمن مطرح شده، با هدف ایجاد راهکاری برای بهره‌مندی مردم از رشد صنعت هوش مصنوعی و پیش از هرگونه عرضه اولیه سهام طراحی شده است.

اگر این پیشنهاد به واقعیت تبدیل شود، برای نخستین بار دولت آمریکا به یکی از بزرگ‌ترین سهامداران یک غول هوش مصنوعی تبدیل می‌شود و می‌تواند الگویی برای سهام‌داری در سایر شرکت‌های بزرگ AI مانند Anthropic، Google و Meta باشد.

این پیشنهاد ادامه ایده صندوق ثروت عمومی است که OpenAI در آوریل مطرح کرده بود و در صورت اجرا می‌تواند از طریق یک نهاد دولتی مدیریت شود، هرچند هرگونه پرداخت مستقیم به مردم نیازمند تصویب قوانین جدید است.

این طرح هم‌زمان با افزایش نظارت واشنگتن بر صنعت AI در زمینه‌های ایمنی، امنیت سایبری، کنترل صادرات و رقابت با چین مطرح شده و نشان‌دهنده تغییر نقش دولت از ناظر به سهام‌دار است.

با این حال، پیشنهاد هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و کاخ سفید و شرکت‌های نام‌برده تاکنون حمایت رسمی خود را تأیید نکرده‌اند، اما سابقه سرمایه‌گذاری دولت در Intel، IBM و حوزه‌های استراتژیک نشان می‌دهد ورود مستقیم دولت به صنایع فناوری بی‌سابقه نیست.