خیلی از افراد قبل از فوت میخواهند اموالشان را بین فرزندان یا اعضای خانواده تقسیم کنند، اما یک نگرانی مشترک دارند: بعد از انتقال سند، نتوانند در خانهشان زندگی کنند یا در استفاده از ملک به مشکل بخورند.
یکی از راهحلهای نسبتاً مطمئن در این موارد، تنظیم سند صلح عمری است. در این سند، مالکیت ملک از همان ابتدا به طرف مقابل منتقل میشود، اما مصالح (مالک قبلی) حق استفاده از ملک را تا پایان عمر برای خودش نگه میدارد.
یک نکته مهم را فراموش نکنید:
حق انتفاع با مالکیت منافع یکی نیست.
• اگر فقط میخواهید خودتان در ملک سکونت کنید، معمولاً حق انتفاع کافی است.
• اما اگر میخواهید بتوانید ملک را اجاره بدهید و اجارهبها را هم خودتان دریافت کنید، باید در سند، مالکیت منافع برای شما پیشبینی شود.
مثلاً پدری آپارتمانش را به فرزند صلح میکند. اگر فقط بخواهد تا آخر عمر در آن زندگی کند، حق انتفاع کافی است. اما اگر بخواهد همان آپارتمان را اجاره بدهد و پولش را بگیرد، باید مالکیت منافع برای او شرط شود.
اگر قصد تنظیم صلح عمری دارید، این چند نکته را در متن سند مدنظر قرار دهید:
۱. برای مصالح حق فسخ پیشبینی شود تا در صورت تغییر شرایط یا پشیمانی بتواند قرارداد را برهم بزند.
۲. ترجیحاً همزمان یک وکالتنامه هم از متصالح نسبت به ملک بگیرید تا انجام کارهای اداری و ثبتی سادهتر باشد.
۳. برای حق فسخ، مدت مشخصی تعیین کنید (مثلاً ۲۰ یا ۳۰ سال). بعضیها عبارت «تا پایان عمر» را مینویسند؛ این عبارت در عمل زیاد استفاده میشود، اما از نظر حقوقی ممکن است محل بحث باشد. بهتر است مدت روشن و مشخص باشد.
نکته مالیاتی:
اگر صلح بهصورت رایگان (بلاعوض) تنظیم شود، ممکن است مشمول مالیات انتقالات بلاعوض شود. در بسیاری از موارد، تنظیم آن بهصورت معوض و بر اساس ارزش معاملاتی (منطقهای) ملک، مدیریت مالیاتی سادهتری دارد.
اگر برای صلح عوضی تعیین شده و بعداً مصالح بخواهد از حق فسخ استفاده کند،
ممکن است بحث استرداد عوض پیش بیاید. برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است در سند تصریح شود که حق فسخ بدون نیاز به رد مالالصلح قابل اعمال است.( نکته مهم حقوقی؛ درج این مطلب، موضوع را از بحث معاملات با حق استرداد خارج میکند، اگه خارج نشود تا اون مبلغ مسترد نشه نمیشه فسخ کرد)
صلح عمری وقتی واقعاً امن میشود که علاوه بر انتقال مالکیت، درباره حق فسخ، نوع حق استفاده از ملک، مسائل مالیاتی و متن شروط، با دقت تصمیمگیری شود. بیشتر اختلافها نه از اصل صلح، بلکه از یک عبارت مبهم یا ناقص در سند شروع میشود.
📰 خبر تحلیلی
کاهش بار مالیاتی با صلح عمری

مرجع تخصصی اخبار و تحلیل بازارهای مالی ایران و جهان
مشاهده سریع اخبار با دنبال کردن digim4u در گوگل
تیم خبری DigiM4U
⭐⭐⭐⭐⭐
75