آیا نرخ ارز علت تورم است؟

🔹در این پست قصد داریم یکبار برای همیشه بررسی کنیم که آیا نرخ ارز بر روی تورم تاثیرگذار است یا خیر؟

🔹در میان اقتصاد دانان در ایران خیلی این موضوع مطرح می‌شود که افزایش نرخ ارز عامل تورم است اما نظریه اقتصادی ادعا دارد که افزایش نرخ ارز و افزایش سطح عمومی قیمت ها (تورم) هر دو معلول عامل واحدی به نام "نقدینگی" هستند.

🔹هر وقت بتوان در مورد نظریه ای مثال نقض پیدا کنیم علم اقتصاد به کل آن موضوع را رد می‌کند؛ از آنجا که اقتصاد ایران دوره های تورمی بدون افزایش نرخ ارز را در دهه 50 و 80 تجربه کرده است، نمی‌توان این نظریه را از لحاظ علمی قبول کرد که نرخ ارز عامل تورم است.

🔹گرچه بخش عمده تغییرات نرخ ارز به خاطر رشد نقدینگی است ولی به دلیل تلاش دولت برای ثابت نگه داشتن نرخ ارز به واسطه رانت منابع طبیعی (درآمدهای نفتی ) جهش های سنگین در نرخ ارز رخ می‌دهد

🔹یا این که بخشی از جهش های نرخ ارز منشاء برونزا نیز دارند (تحریم) که در نتیجه سبب فشار بر قیمت ها شده و جهش تورمی به بار می آورد.

🔹 این دو موضوع اصلی در کنار بحث ماهیت دارایی محور بودن دلار و ایجاد سفته بازی در آن، باعث می شود که خیلی از اوقات نرخ ارز از عامل بنیادی خود (نقدینگی) جلو بیافتد و به اصطلاح over shoot کند.

🔹جهش نرخ ارز از طریق فشار بر هزینه های تولید و نیاز بنگاه ها به سرمایه در گردش و همچنین از طرفی تلاش دولت برای جبران آثار رفاهی افزایش نرخ ارز، سبب تشدید رشد نقدینگی شده و در نتیجه افزایش نرخ ارز را بنیادی می کند.

🔹 نهایتا افزایش برون زای نرخ ارز هم باید با رشد نقدینگی همراه شود تا اثر آن بر قیمتها و تورم ماندگار شود.💠