⭕   DigiM4u.com    تحلیل ما + اخبار 👇 📰

 

 

  

در حال حاضر شبکه‌های بلاکچین می‌توانند با یکدیگر ارتباط داشته و اطلاعات را میان هم به اشتراک بگذارند، اما این اتفاق با مداخله شخص سوم رقم خواهد خورد (مانند یک صرافی ارز دیجیتال که در آن معامله‌گران جفت ارزها از شبکه‌های مختلف را معامله می‌کنند). اما بدون وجود چنین واسطه‌ای امکان برقراری ارتباط میان شبکه‌ها وجود ندارد. ایرادی که فناوری میان زنجیره‌ای یا Cross Chain به دنبال رفع آن است.

اما وجود یک نهاد سوم مانند صرافی‌ها حداقل دو ایراد بزرگ دارد؛ ایراد اول وجود یک نهاد متمرکز در ارتباط بین دو شبکه غیرمتمرکز است که با ذات و ماهیت بلاکچین در تضاد است. نکته دوم پرداخت هزینه و کارمزد در انجام معاملات است که این نکته نیز با اهداف ارزهای دیجیتال که دنبال به حداقل رساندن هزینه مبادلات مالی است، در تضاد است. همین موارد باعث شد تا محققین و پژوهشگران فعال در حوزه بلاکچین به دنبال راهکاری برای رفع این مشکل باشند؛ نتیجه فعالیت آنها خلق و معرفی فناوری جدیدی به نام فناوری Cross Chain یا فناوری میان زنجیره‌ای شد.

🔗 کراس‌چین (Cross-Chain) چیست؟

اگر یک توسعه‌دهنده، برنامه غیرمتمرکزِ خودش را بر بلاکچین اتریوم ایجاد کند نمی‌تواند دیتای مورد نیاز خود را از سایر بلاکچین‌هایی مثل پولکادات دریافت کند. کراس‌چین که به منظور ارتباط بین بلاکچین‌های مختلف به وجود آمده است، پروژه‌های نظیر پروژه KYLIN و COSMOS و WANCHAIN این کار را انجام می‌دهند و پروتکل اوراکل هم اطلاعات را از دنیای واقعی به داخل دنیای بلاکچین منتقل می‌کند.

برای استفاده از بازی‌هایی که NFT می‌دهند حتماً باید اتریوم پرداخت کنید اما اگر بازی به کراس‌چین وصل باشد می‌توانید از ارزهای دیجیتال دیگری نیز برای خرید NFT استفاده کنید.

⚖️ مثلث سخت بلاکچین: سرعت، امنیت، غیرمتمرکزسازی

یکی از موضوعات و مسائلی که شبکه‌های بلاکچین و پروژه‌های ارزهای دیجیتال با آن مواجهند، برقراری تعادل میان سرعت تراکنش‌ها، امنیت شبکه و میزان غیرمتمرکز بودن شبکه است. هر پروژه برای رفع یکی از این پارامترها، دیگری را قربانی می‌کرد و تا به امروز تعادلی میان این سه وجود ندارد.

یک شبکه سرعت تراکنش‌های بالایی دارد اما شبکه کاملا غیرمتمرکز نیست. یک شبکه کاملا غیرمتمرکز است اما سرعت تراکنش‌ها در آن بالا نیست. بسیاری از پروژه‌های جدید به دنبال ایجاد یکی از این سه ویژگی به شبکه بلاکچین قبلی خود هستند تا بتواند با رفع آن نقیصه، کاربرد بیشتری پیدا کند.

برخی محققین این تلاش‌ها را بی‌فایده دانسته و معتقدند در صورتی که شبکه‌های مختلف بتوانند با یکدیگر در ارتباط باشند، نیازی نیست یک شبکه بلاکچین همه ویژگی‌های مثبت را داشته باشد، بلکه می‌تواند بر روی ایده اصلی تمرکز کند و مشکلات دیگر خود را با برقراری ارتباط با سایر شبکه‌ها رفع کند. این برقراری ارتباط به کمک فناوری میان زنجیره‌ای یا Cross Chain حاصل می‌شود.

⛓️ آنچین (On-Chain) - تراکنش‌های درون زنجیره‌ای

نام دیگر آنچین، تراکنش‌ روی‌ زنجیره‌ای یا داخل بلاکچینی است. تمامی تراکنش‌هایی که روی زنجیره اصلی شبکه بلاکچین رخ می‌دهد را On-Chain می‌گویند و همین دست تراکنش‌های آن‌چین هستند که گلوی اتریوم Ethereum را فشار می‌دهند و شبکه به اصطلاح شلوغ می‌شود، کارمزد تراکنش هم بالا می‌رود.

همین ترافیک زیاد داده‌ها، موجب شده کاردانو و بایننس اسمارت‌چین که از لایه دوم و سایر پروتکل‌ها، بار شبکه را کاهش می‌دهند و سرعت تراکنش را بالا می‌برند، گوی رقابت را از اتریوم بدزدند.

این دست تراکنش‌ها که در زنجیره اصلی ثبت می‌شود باید توسط ماینرها یا اعتبارسنج‌ها تایید شود سپس وارد بلاکِ شبکه بلاکچین می‌شود. این فرآیند ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد و هزینه‌های گازی (Gas Fee) قابل توجهی داشته باشد.

⚠️ هشدار: تراکنش‌های آنچین به دلیل ثبت دائمی در بلاکچین، غیرقابل تغییر و بازگشت هستند. قبل از تأیید نهایی، اطلاعات را با دقت بررسی کنید.

آف‌چین (Off-Chain) - تراکنش‌های برون زنجیره‌ای

برخلاف آن‌چین، تراکنش‌هایی که با استفاده از آف‌چین رخ می‌دهند در خارج از زنجیره‌ی اصلی هستند و به چندین صورت رخ می‌دهند:

• مورد اول که توسط پی‌پال هم انجام می‌شود چنین است که یک شخص ثالث به عنوان ضامن انجام تراکنش باشد که انجام انتقال را ضمانت می‌کند.
• مورد دوم هم به شکل یک متن توافق است که بین طرف‌های معامله ثبت می‌شود.
• مورد سوم استفاده از کانال‌های پرداخت (Payment Channels) مانند شبکه لایتنینگ بیت‌کوین است.

مزایایی که این روش دارد:

• الف) انجام فوری تراکنش‌ها در حالی که استفاده از آن‌چین می‌تواند زمان زیادی را به خود اختصاص بدهد.
• ب) در تراکنش‌های آف‌چین یا برون زنجیره‌ای هویت شخص سخت‌تر از آن‌چین یا درون زنجیره‌ای تشخیص داده می‌شود.
• پ) معمولاً کارمزد تراکنش خیلی کمی دارند یا اصلاً کارمزدی ندارند چون بر روی زنجیره اصلی رخ نمی‌دهند.
• ت) مقیاس‌پذیری بالاتر: امکان پردازش هزاران تراکنش در ثانیه بدون فشار بر شبکه اصلی.

سایدچین (Sidechain) - زنجیره کناری

یک بلاکچین مجزا اما قابل تعامل که به موازات زنجیره اصلی اجرا می‌شود و امکان انتقال دارایی‌ها بین آنها را فراهم می‌کند. معمولاً تراکنش‌های سریع‌تر با هزینه‌های کمتر را امکان‌پذیر می‌کند، زیرا در شبکه گسترده‌تر گنجانده نشده‌اند.

سایدچین‌ها بلاکچین‌های مستقلی هستند که به زنجیره اصلی متصل می‌شوند و امکان انتقال دارایی‌ها بین دو زنجیره را به صورت دوطرفه فراهم می‌کنند. این فناوری به‌ویژه برای آزمایش ویژگی‌های جدید بدون به خطر انداختن امنیت زنجیره اصلی استفاده می‌شود.

📌 مثال‌های کاربردی سایدچین:

• Liquid Network: سایدچین بیت‌کوین برای تراکنش‌های سریع‌تر و محرمانه‌تر
• Rootstock (RSK): سایدچین بیت‌کوین که قابلیت‌های قراردادهای هوشمند را اضافه می‌کند
• Polygon (Matic): سایدچین اتریوم برای افزایش مقیاس‌پذیری

پل‌های بلاکچینی (Blockchain Bridges)

پل‌های بلاکچینی یکی از مهم‌ترین اجزای اکوسیستم کراس‌چین هستند که امکان انتقال دارایی‌ها و اطلاعات بین بلاکچین‌های مختلف را فراهم می‌کنند. این پل‌ها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

1. پل‌های متمرکز (Centralized Bridges)

این پل‌ها توسط یک نهاد یا شرکت خاص اداره می‌شوند و کاربران باید به این واسطه اعتماد کنند. مثال: پل‌های صرافی‌های متمرکز مانند Binance Bridge

۲. پل‌های غیرمتمرکز (Decentralized Bridges)

این پل‌ها بدون نیاز به واسطه و با استفاده از قراردادهای هوشمند کار می‌کنند. مثال‌ها:

• Wormhole: پل بین سولانا، اتریوم و سایر شبکه‌ها
• Polygon Bridge: انتقال بین اتریوم و پالیگان
• Avalanche Bridge: پل اکوسیستم آوالانچ

⚠️ هشدار امنیتی: پل‌های بلاکچینی هدف محبوب هکرها هستند. در سال ۲۰۲۲ بیش از ۲ میلیارد دلار از پل‌های مختلف سرقت شد. همیشه از پل‌های معتبر و حسابرسی‌شده استفاده کنید.

🔄 پروتکل‌های ارتباطی میان‌زنجیره‌ای

چندین پروتکل پیشرفته برای ارتباط بین بلاکچین‌ها توسعه یافته‌اند:

Cosmos IBC (Inter-Blockchain Communication)

پروتکل IBC کازماس امکان ارتباط امن و بدون اعتماد بین بلاکچین‌های مستقل را فراهم می‌کند. این پروتکل به زون‌های کازماس اجازه می‌دهد تا توکن‌ها و داده‌ها را به صورت بومی منتقل کنند.

🔹 Polkadot XCMP (Cross-Chain Message Passing)

پولکادات با استفاده از Relay Chain و پاراچین‌ها، امکان ارتباط بین زنجیره‌های مختلف را فراهم می‌کند. XCMP پروتکلی است که پاراچین‌ها از طریق آن با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند.

Chainlink CCIP (Cross-Chain Interoperability Protocol)

پروتکل جدید چین‌لینک که امکان ارتباط امن بین بلاکچین‌ها را با استفاده از شبکه اوراکل غیرمتمرکز فراهم می‌کند.

💡 کاربردهای عملی فناوری Cross-Chain

• معاملات بین‌زنجیره‌ای: خرید و فروش دارایی‌های مختلف بدون نیاز به صرافی متمرکز
• استیکینگ متقابل: استیک کردن دارایی‌های یک شبکه در شبکه دیگر برای کسب سود
• NFT چندزنجیره‌ای: ایجاد و معامله NFTها در پلتفرم‌های مختلف
• وام‌دهی متقاطع: استفاده از دارایی‌های یک شبکه به عنوان وثیقه برای وام در شبکه دیگر
• حاکمیت بین‌زنجیره‌ای: شرکت در رأی‌گیری‌های حاکمیتی چندین شبکه به صورت همزمان

🚀 آینده فناوری‌های میان‌زنجیره‌ای

با رشد اکوسیستم بلاکچین، نیاز به ارتباط بین شبکه‌ها بیش از پیش احساس می‌شود. پیش‌بینی می‌شود که در آینده نزدیک:

• بیش از ۹۰٪ برنامه‌های غیرمتمرکز از قابلیت‌های کراس‌چین استفاده کنند
• پل‌های امن‌تر با مکانیزم‌های پیشرفته رمزنگاری توسعه یابند
• استانداردهای جهانی برای ارتباط بین بلاکچین‌ها ایجاد شود
• کارمزدهای انتقال بین‌زنجیره‌ای به حداقل برسد

فناوری Cross Chain کلید اصلی تحقق چشم‌انداز Web3 و ایجاد یک اینترنت غیرمتمرکز واقعی است که در آن کاربران می‌توانند بدون محدودیت بین شبکه‌های مختلف حرکت کنند.