چگونه سلامت واقعی شبکه های بلاکچینی را بسنجیم؟

⭕   DigiM4u.com    تحلیل ما + اخبار 👇 📰

 

شاخص «On-chain Retention» به فرآیند بررسی و سنجش میزان ماندگاری کاربران پیشین در یک شبکه بلاکچینی یا دارایی دیجیتال اشاره دارد. این مفهوم، مشابه با «User Retention» در کسب‌وکارهای سنتی است و مشخص می‌کند که آیا کاربران صرفاً یک‌بار وارد شبکه شده‌اند یا در طول زمان، به استفاده از آن ادامه داده و بازگشته‌اند.

 

اهمیت این شاخص در آن است که معیارهای رایج، تصویری دقیق از واقعیت ارائه نمی‌دهند. برای مثال، شاخص «تعداد آدرس‌های فعال» (Active Addresses) صرفاً نشان‌دهنده آدرس‌هایی است که در یک بازه زمانی مشخص تراکنش داشته‌اند. ثابت ماندن یا بالای این عدد، لزوماً به معنای سلامت شبکه نیست؛ زیرا ممکن است کاربران قدیمی از شبکه خارج شده و کاربران جدید جایگزین آن‌ها شده باشند. به این پدیده «چرخش کاربران» (Turnover) گفته می‌شود که می‌تواند زنگ خطری برای شبکه باشد.

 

🔸 نرخ ماندگاری فعالیت (Activity Retention): این شاخص بر میزان مشارکت و استفاده واقعی کاربران از شبکه تمرکز دارد و بررسی می‌کند که آیا آدرس‌های پیشین، همچنان به تعامل با شبکه ادامه می‌دهند یا خیر.

 

🔸 نرخ ماندگاری دارندگان (Holder Retention): این شاخص بر نگهداری دارایی تمرکز دارد و مشخص می‌کند که آیا سرمایه‌گذاران، دارایی خود را حفظ کرده‌اند یا اقدام به کاهش موجودی و فروش آن نموده‌اند. این معیار، میزان باور و اعتماد هولدرها به آینده دارایی را می‌سنجد.

 

 

نمودار بالا «ماندگاری فعالیت بیت‌کوین» (BTC: Activity Retention) را از سال ۰۱۰ تا ۲۰۲۵ به تصویر می‌کشد و رفتار کاربران شبکه را در طول زمان دسته‌بندی می‌کند. بخش‌های آبی رنگ در بالای محور افقی، نشان‌دهنده کاربران فعال و ماندگار هستند؛ شامل آدرس‌های جدید (New)، آدرس‌هایی که فعالیت خود را حفظ یا افزایش داده‌اند (Retained) و کسانی که پس از مدتی غیبت بازگشته‌اند (Resurrected).

در مقابل، بخش صورتی رنگ در پایین نمودار، حجم عظیمی از آدرس‌های «ریزش کرده» (Churned) را نشان می‌دهد؛ یعنی کاربرانی که زمانی فعال بوده‌اند اما دیگر تراکنشی انجام نمی‌دهند. خط سیاه رنگ نیز روند قیمت بیت‌کوین را نشان می‌دهد که همبستگی جالبی با تغییرات رفتار کاربران دارد.

تحلیل این تصویر نشان می‌دهد که اگرچه بیت‌کوین در طول سال‌ها رشد قیمتی چشمگیری داشته و دائماً کاربران جدیدی جذب کرده است (بخش‌های آبی تیره)، اما همزمان با هر چرخه بازار، تعداد زیادی از کاربران قدیمی نیز برای همیشه از شبکه خارج شده‌اند (بخش صورتی گسترده). این پدیده تأیید می‌کند که صرفِ بالا بودن تعداد آدرس‌های فعال یا قیمت ارز، لزوماً به معنای سلامت کامل شبکه نیست؛ زیرا شبکه مدام در حال تجربه یک «چرخش کاربران» (Turnover) شدید است. در واقع، بیت‌کوین موفق شده است با وجود ریزش مداوم کاربران قدیمی، همچنان با ورود جریان تازه‌ای از کاربران جدید و بازگشت برخی قدیمی‌ها، به حیات و رشد خود ادامه دهد.

 

در تحلیل فعالیت، آدرس‌ها معمولاً در بازه‌های ۳۰ روزه مورد بررسی قرار گرفته و به چهار دسته تقسیم می‌شوند:

 

۱. آدرس‌های جدید (New): کاربرانی که برای نخستین بار در شبکه فعالیت می‌کنند.

۲. آدرس‌های ماندگار (Retained): کاربرانی که پیش‌تر فعال بوده و به فعالیت خود ادامه داده‌اند.

۳. آدرس‌های احیاشده (Resurrected): کاربرانی که مدتی غیرفعال بودند اما مجدداً به شبکه بازگشته‌اند.

۴. آدرس‌های غیرفعال (Churned): کاربرانی که پیش‌تر فعال بوده‌اند اما در دوره جدید هیچ‌گونه تعاملی نداشته‌اند.

 

 

در تحلیل دارندگان، تمرکز اصلی بر روی «موجودی کیف پول‌ها» است. این شاخص نشان می‌دهد که آیا یک آدرس، دارایی خود را حفظ کرده، موجودی آن را کاهش داده، کاملاً به صفر رسانده و یا پس از خروج، مجدداً اقدام به خرید کرده است. این رویکرد، بسیار دقیق‌تر از صرفاً بررسی «تعداد آدرس‌های دارای موجودی» است؛ زیرا ممکن است تعداد آدرس‌های دارای موجودی افزایش یابد، اما همزمان، هولدرهای قدیمی در حال خروج از بازار باشند.

 

 

در نهایت، شاخص‌های Retention به تحلیل‌گران کمک می‌کنند تا «رشد واقعی و ارگانیک» را از «شلوغی ظاهری شبکه» تفکیک کنند. اگر شبکه‌ای صرفاً با ورود کاربران جدید سرپا بماند اما کاربران قدیمی به طور مداوم آن را ترک کنند، شبکه در «منطقه پرخطر» (Risk Zone) قرار دارد و نیازمند بررسی‌های محتاطانه است.

با این حال، باید توجه داشت که این شاخص‌ها به‌تنهایی ابزار پیش‌بینی قیمت نیستند و برای دستیابی به یک تحلیل جامع، باید در کنار متغیرهایی نظیر روند قیمت، حجم معاملات و شرایط کلان بازار مورد ارزیابی قرار گیرند.