جفت ارز چیست؟

نمونه جفت ارز: EUR/USD (یورو در برابر دلار آمریکا)

اولین ارز در یک جفت‌ارز را ارز پایه (Base Currency) و ارز دوم را ارز قیمت‌گذاری شده (Quote Currency) می‌نامند. جفت‌ارزها (Currency Pair) برای مقایسه ارزش یک ارز نسبت به ارز دیگر به کار می‌روند. قیمت جفت ارز، نشان‌دهنده این است که چه میزان از ارز دوم برای خرید یک واحد از ارز پایه لازم است. ارزهای موجود در جفت ارز، با کدهای استاندارد ایزو (ISO 4217) شناسایی می‌شوند که معمولاً سه حرف انگلیسی نماد آن ارز هستند و در بازارهای بین‌المللی برای اشاره به ارزهای مختلف استفاده می‌شوند.

در معاملات ارز دیجیتال یا رمزارز نیز همین منطق حاکم است. برای مثال، وقتی شما با استفاده از تتر (USDT) اقدام به خرید بیت‌کوین می‌کنید، این جفت ارز به صورت BTC/USDT نمایش داده می‌شود. یا اگر بخواهید کاردانو بخرید، به صورت ADA/USDT دیده می‌شود. در اینجا، ارز اول (سمت چپ) ارز پایه است و ارز دوم (سمت راست) ارزی است که برای مبادله و قیمت‌گذاری استفاده می‌شود.

🌍 انواع جفت‌ارزها در فارکس

در بازار جهانی ارز، سه دسته اصلی از جفت‌ارزها وجود دارد:

1️⃣ جفت‌ارزهای اصلی (Major Pairs)

2️⃣ جفت‌ارزهای فرعی یا کوچک (Minor/Cross Pairs)

3️⃣ جفت‌ارزهای عجیب‌وغریب (Exotic Pairs)

جفت‌ارزهای اصلی همیشه بیشترین حجم معامله و نقدشوندگی را در بازار فارکس دارند و دلار آمریکا همیشه یکی از دو طرف این جفت‌ارزها است (مانند EUR/USD). در جفت‌ارزهای فرعی، برخی از ارزهای اصلی دیگر مانند یورو و پوند با یکدیگر معامله می‌شوند و دلار آمریکا در این دسته حضور ندارد (مانند EUR/GBP). همچنین جفت‌ارزهای اگزاتیک شامل یک ارز اصلی و یک ارز از کشورهای در حال توسعه یا نوظهور هستند، مانند EUR/TRY (یورو به لیر ترکیه) یا USD/NOK (دلار به کرون نروژ).

💱 لیست ارزهای مهم و پرکاربرد جهانی

این ارزها به صورت جفت با دلار یا یورو، مرتباً در بازارهای مالی مورد معامله قرار می‌گیرند:

🇺🇸 USD – دلار ایالات متحده آمریکا (U.S. Dollar)
🇪🇺 EUR – یورو، ارز رسمی اتحادیه اروپا
🇬🇧 GBP – پوند انگلیس (Great Britain Pound)
🇯🇵 JPY – ین ژاپن (Japanese Yen)
🇨🇭 CHF – فرانک سوئیس (Swiss Franc)
🇦🇺 AUD – دلار استرالیا (Australian Dollar)
🇨🇦 CAD – دلار کانادا (Canadian Dollar)
🇨🇳 CNY – یوان چین (China Yuan Renminbi)
🇳🇿 NZD – دلار نیوزیلند (New Zealand Dollar)
🇮🇳 INR – روپیه هند (Indian Rupee)
🇧🇷 BRL – رئال برزیل (Brazilian Real)
🇸🇪 SEK – کرون سوئد (Swedish Krona)
🇿🇦 ZAR – رند آفریقای جنوبی (South African Rand)
🇭🇰 HKD – دلار هنگ‌کنگ (Hong Kong Dollar)

🔀 جفت‌ارزهای کراس (Cross Currency Pairs)

زمانی که هیچ یک از طرفین جفت ارز، دلار آمریکا (USD) نباشد، به آن جفت‌ارز کراس (Cross) می‌گویند. این جفت‌ارزها برای معامله‌گرانی که می‌خواهند مستقیماً ارزش دو ارز غیردلاری را نسبت به هم بسنجند، کاربرد دارند.

⚖️ مکانیزم معاملات جفت‌ارزها

معاملات جفت‌ارزهای مختلف عمدتاً در بازار فارکس انجام می‌شود. فارکس بزرگترین و نقدشونده‌ترین بازار مالی در جهان است که حجم معاملات روزانه آن چندین تریلیون دلار برآورد می‌شود. این بازار امکان خرید، فروش و تبدیل انواع ارزها را فراهم کرده و علاوه بر تسهیل مبادلات بین‌المللی، بستری برای نوسان‌گیری و سرمایه‌گذاری معامله‌گران خرد و کلان است.

همه معاملات فارکس، شامل خرید یک ارز و فروش هم‌زمان یک ارز دیگر است. به عبارت دیگر، وقتی شما یک جفت ارز را می‌خرید، در واقع ارز پایه را خریداری کرده و به طور ضمنی، ارز دوم (Quote) را می‌فروشید.

⚠️ نکته مهم و فنی: تفاوت Bid و Ask

قیمت خرید (Bid): نشان‌دهنده مقداری از ارز دوم است که بازار حاضر است برای خرید یک واحد از ارز پایه به شما بپردازد (قیمتی که شما با آن می‌فروشید).

قیمت فروش (Ask): نشان‌دهنده مقداری از ارز دوم است که شما باید برای خرید یک واحد از ارز پایه بپردازید (قیمتی که شما با آن می‌خرید). تفاوت بین این دو قیمت، اسپرد (Spread) یا کارمزد بروکر نامیده می‌شود.

بنابراین، برخلاف بازارهای سهام و کالا که در آن‌ها شما یک دارایی (مثل طلا یا سهام) را با پول نقد خریداری می‌کنید، در بازار فارکس شما همواره یک ارز را می‌فروشید تا ارز دیگری را به دست آورید.

یکی از پرمعامله‌ترین جفت‌ارزها، جفت ارز یورو به دلار (EUR/USD) است. در واقع این جفت ارز، نقدشونده‌ترین جفت ارز در دنیاست. قیمت‌گذاری EUR/USD = 1.2500 به این معناست که ارزش یک یورو، معادل 1.25 دلار آمریکا است. در این مثال، یورو ارز پایه و دلار، ارز قیمت‌گذاری شده است. به عبارت دیگر، برای خرید 100 یورو، باید 125 دلار پرداخت کنید.

در نمودار زیر، درصد وزنی حجم معاملات جفت‌ارزهای مهم در بازار جهانی را مشاهده می‌کنید:

در بازار ارزهای دیجیتال نیز دقیقاً مانند بازار ارزهای بین‌المللی، خرید و فروش جفت‌ارزها در پلتفرم‌های مختلف (صرافی‌ها) انجام می‌شود. منظور از خرید و فروش جفت ارزها، مبادله مستقیم دو ارز با یکدیگر است.

برای مثال، وقتی جفت ارز بیت‌کوین در برابر اتریوم را در یک پلتفرم معاملاتی ترید می‌کنیم (ETH/BTC)، در واقع در حال خرید یک ارز و فروش هم‌زمان ارز دیگر هستیم. اگر پیش‌بینی کنید ارزش اتریوم نسبت به بیت‌کوین افزایش می‌یابد، اقدام به خرید این جفت ارز می‌کنید (یعنی بیت‌کوین پرداخت می‌کنید تا اتریوم به دست آورید).