چین، برنده خاموش جنگ؟
✍️ کسری غفوری | اکونومیست فارسی
●●● تغییر چشمانداز خاورمیانه
تقریباً چهار ماه پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، چشمانداز خاورمیانه تغییرات شگرفی را تجربه کرده است.
🔹 تحولات کلیدی:
▫️ تفاهمنامه تهران و واشنگتن پس از هفتهها مذاکره
▫️ نمایان شدن محدودیتهای قدرت آمریکا
▫️ تغییر موازنه قدرت در منطقه
●●● افزایش وزن دیپلماتیک پکن
در این میان، وزن دیپلماتیک چین به شکل چشمگیری افزایش یافته است.
🔹 اقدامات چین:
▫️ میزبانی از رهبران خارجی
▫️ معرفی خود به عنوان حامی صلح
▫️ تمجید ترامپ از رویکرد بیطرفانه شی جینپینگ در نشست گروه هفت
▫️ ستایش نقش چین در مسیر حلوفصل بحران
●●● مدیریت بحران انرژی
اقتصاد دوم جهان به لطف ذخایر استراتژیک نفتی و سرمایهگذاری عظیم در انرژیهای سبز، بحران تاریخی انرژی ناشی از این جنگ را بسیار بهتر از همسایگانش پشت سر گذاشت.
🔹 عوامل موفقیت:
▫️ ذخایر استراتژیک نفتی
▫️ سرمایهگذاری در انرژیهای سبز
▫️ تابآوری در برابر شوکهای انرژی
●●● دیپلماسی روی لبه باریک
چین در طول این بحران روی لبه باریک دیپلماسی حرکت کرد.
🔹 موازنه ظریف:
▫️ محکوم کردن حملات به ایران
▫️ بیاعتنایی به تحریمها و ادامه خرید نفت از ایران
▫️ باز نگه داشتن کانالهای ارتباطی با تمامی طرفهای درگیر
▫️ عدم تمایل به ایفای نقش «ضامن رسمی صلح»
▫️ ارائه طرح صلح چهار مادهای
●●● لحظه سوئز آمریکا؟
گزارش اخیر سیانان حاکی از آن است که استراتژیستهای چینی در حال بررسی این موضوع هستند که آیا این جنگ، «لحظه سوئز» آمریکا است؟
🔹 مفهوم لحظه سوئز:
▫️ اشاره به از دست رفتن کنترل بریتانیا بر کانال سوئز در دهه ۱۹۵۰
▫️ آغاز افول امپراتوری بریتانیا
▫️ سوال: آیا آمریکا نیز در چنین نقطهای قرار دارد؟
🔹 تحلیل پکن:
▫️ ناتوانی واشنگتن در پیروزی قاطع
▫️ عدم تشکیل ائتلاف منسجم غربی
▫️ نشانههای فروپاشی سیستم ائتلاف جهانی به رهبری آمریکا
▫️ کاهش قدرت بازدارندگی واشنگتن در قبال تایوان
●●● هزینه هژمونی آمریکا
چین به دنبال تصاحب یکشبه جایگاه آمریکا نیست و علاقهای هم به استفاده از تاج پیروزی در یک جنگ دوردست ندارد.
🔹 واقعیتها:
▫️ واشنگتن همچنان قدرتمندترین بازیگر خارجی در خاورمیانه است
▫️ اما هزینه حفظ این هژمونی به شدت افزایش یافته
▫️ چین به دنبال رقابت مستقیم نیست
●●● جمعبندی
چین پس از چهار ماه تقابل در خاورمیانه، به عنوان برنده خاموش این جنگ ظاهر شده است؛ پکن با دیپلماسی متوازن، محکوم کردن حملات به ایران، ادامه خرید نفت علیرغم تحریمها، و ارائه طرح صلح چهار مادهای، خود را به عنوان قدرت مسئولیتپذیر جهانی معرفی کرده است. در حالی که استراتژیستهای چینی این جنگ را با «لحظه سوئز» بریتانیا مقایسه میکنند و آن را نشانهای از افول هژمونی آمریکا میدانند،
واشنگتن همچنان قدرتمندترین بازیگر منطقه باقی مانده اما با هزینهای بهمراتب سنگینتر. چین بدون تمایل به تصاحب یکشبه جایگاه آمریکا، با ارائه مدل جایگزین مبتنی بر عدم مداخله و توسعه اقتصادی، جهان را یک قدم دیگر به سوی نظم چندقطبی و پایان دوران تکتازی آمریکا نزدیکتر کرده است.
📰 خبر تحلیلی
بررسی نقشآفرینی دیپلماتیک پکن در بحران خاورمیانه و نشانههای افول هژمونی آمریکا
⭐⭐⭐⭐⭐
