آیا متاورس جایگزین اینترنت خواهد شد؟

🔸 تعریف متاورس:

متاورس یک فضای مجازی چندنفره، دائمی و تعاملی است که ترکیبی از واقعیت مجازی (VR )، واقعیت افزوده (AR )، جهان‌های بازی شده آنلاین، شبکه‌های اجتماعی دیجیتال و فناوری‌های بلاکچین است. در متاورس، کاربران می‌توانند زندگی دیجیتال خود را در یک محیط مجازی پیش ببرند: کار کنند، خرید کنند، با دوستان ارتباط داشته باشند، بخوانند، بازی کنند و حتی ملک داشته باشند.

شکست متاورس در سال ۲۰۲۱ و تصمیمات مربوط به کاهش نیروی کار در شرکت‌های فناوری (به‌ویژه متا ، شرکت مادر فیسبوک) یک موضوع پیچیده است که از عوامل مختلفی تشکیل شده است. برای درک بهتر این موضوع، باید به دو بخش تقسیم‌اش کنیم:

۱. شکست متاورس در سال ۲۰۲۱

در سال ۲۰۲۱، زاکربرگ اعلام کرد که فیسبوک تغییر نام می‌دهد و به "متا" تبدیل می‌شود. این اقدام نشانه‌ای از رویکرد جدی شرکت به متاورس بود — یعنی دنیای مجازی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR). با این حال، این طرح با مشکلات زیادی مواجه شد:

الف. عدم جذب کاربران

• تجربه نامناسب : کاربران به اندازه کافی به پلتفرم‌های متاورس مثل Horizon Worlds علاقه‌ای نشان ندادند.
• تجهیزات گران‌قیمت : VR هنوز به دلیل هزینه بالای دستگاه‌ها (مثل Oculus Quest و مثل عینک‌های VR)، در دسترس عموم قرار ندارد.
• فقر محتوا : محیط‌های ارائه شده اغلب بدون محتوا و جذابیت لازم بودند.

ب. انتقاد رسانه‌ها و کارشناسان

• بسیاری این پروژه را پوچ و غیرقابل‌اجرای دانستند و آن را یک سرمایه‌گذاری بلندمدت بی‌نتیجه توصیف کردند.

ج. مشکلات داخلی شرکت

• متا هزینه‌های سنگینی را صرف توسعه متاورس کرد (هزینه‌هایی بالغ بر چندین میلیارد دلار)، اما درآمد خاصی از آن کسب نکرد.
• این موضوع منجر به کاهش سهام شرکت و فشار مالی بیشتر شد.

۲. کاهش نیروی کار و تصمیم به "از بین بردن مشاغل"

در سال ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، متا و دیگر شرکت‌های بزرگ فناوری (مانند گوگل، مایکروسافت، آمازون و ...) دست به اخراج گسترده کارمندان زدند. این اقدام را می‌توان به دلایل زیر توجیه کرد:

الف. کاهش رشد و فشار مالی

• متا دست به سرمایه‌گذاری بی‌رویه در حوزه متاورس زد، اما درآمدی از این راه کسب نکرد.
• با کاهش رشد کاربری شبکه‌های اجتماعی و فشارهای اقتصادی جهانی (مانند تورم و رکود)، شرکت ناچار به صرفه‌جویی شد.

ب. تغییر استراتژی

• متا در سال‌های اخیر تمرکز خود را از متاورس به هوش مصنوعی (AI) و پلتفرم‌های فعلی (فیسبوک، اینستاگرام) منتقل کرد.
• بنابراین، بخش‌هایی که با متاورس در ارتباط بودند (مثل Reality Labs) دیگر اولویت نبودند و بسیاری از مشاغل مرتبط با آن از بین رفت.

ج. استفاده از هوش مصنوعی

• شرکت‌ها شروع به جایگزینی برخی مشاغل با ابزارهای هوش مصنوعی کردند، که منجر به کاهش نیاز به نیروی کار شد.

جمع‌بندی

نظر کارشناسان

بسیاری از منتقدان معتقدند که متا پیش‌بینی نادرستی از آینده داشته و بیش از حد روی یک فناوری نامطمئن سرمایه‌گذاری کرد. با این حال، برخی معتقدند که متاورس هنوز در مراحل اولیه توسعه است و ممکن است در آینده نزدیک به واقعیت تبدیل شود.

سوالات متداول

🔸 آیا متاورس کاملاً شکست خورده است؟

نه کاملاً. هنوز شرکت‌هایی مانند اپل (با Vision Pro)، مایکروسافت (با Mesh) و دیگران در این حوزه فعال هستند. اما متاورس هنوز در مرحله اولیه است.

🔸 چرا متا کارمندان زیادی را اخراج کرد؟

به دلیل:

• شکست متاورس
• فشارهای مالی
• تغییر استراتژی به سمت AI
• کاهش رشد درآمدی

🔸 آیا متاورس آینده اینترنت است؟

احتمالاً بله، اما نه در کوتاه‌مدت . نیاز به پیشرفت فناوری، کاهش هزینه دستگاه‌ها و بهبود تجربه کاربری وجود دارد.

می‌توان متاورس را مرحله بعدی توسعه اینترنت در نظر گرفت که:

• تعامل عمیق‌تری بین انسان‌ها و دنیای دیجیتال ایجاد می‌کند.
• تجربه کاربری را از حالت دو بعدی (صفحه کامپیوتر) به فضای سه بعدی و غوطه‌ور (Immersive) منتقل می‌کند.
• به کمک فناوری‌هایی مثل واقعیت مجازی، واقعیت افزوده، هوش مصنوعی، بلاکچین و Web3 ، جهانی هیبریدی از فیزیکی و دیجیتال را ایجاد می‌کند.

و همچنین موارد مهم زیر :

• تحول در نحوه ارتباط : ارتباطات انسانی دیگر فقط از طریق متن یا تصویر نیست، بلکه در قالب شخصیت‌های دیجیتال (آواتار) و در محیط‌های تعاملی صورت می‌گیرد.
• کسب‌وکارهای جدید : شرکت‌ها می‌توانند فروشگاه‌های مجازی در متاورس داشته باشند، محصولات دیجیتال بفروشند، خدمات ارائه دهند و حتی زمین دیجیتال معامله کنند.
• کار از راه دور و فضای یادگیری : امکان حضور مجازی در محل کار، کلاس درس یا سمینارها بدون نیاز به حرکت فیزیکی.
• استفاده از توکن‌های دیجیتال و NFT : اقتصاد دیجیتال در متاورس با استفاده از ارزهای دیجیتال و قراردادهای هوشمند پیاده‌سازی می‌شود.
• تجربه کاربری ۳D : کاربران به جای "مشاهده" وب، درون یک محیط زنده و تعاملی "زندگی" می‌کنند.