⭕   DigiM4u.com    تحلیل ما + اخبار 👇 📰

 

 

  

🌍 رقابت تجاری آمریکا و چین از کی شروع شد؟

قبل از بحران کرونا، جنگ تجاری بین آمریکا و چین آغاز شده بود، ولی با شروع بحران کرونا در چین، دونالد ترامپ با نگاه افراطی‌گرایانه و ملی‌گرا در کوره چین‌هراسی دمید. ریشۀ فرایند چین‌هراسی را باید در رشد چشمگیر اقتصاد چین در طول ۴۰ سال گذشته دانست. در این دوره، صادرات چین از تقریباً صفر به ۲ تریلیون و ۶۵۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۸ بالغ شد. هم‌اکنون چین به دومین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شده است.

در سال ۱۹۸۰، تولید ناخالص داخلی (GDP) آمریکا، ۲ تریلیون و ۸۰۰ میلیارد دلار و سرانه آن ۱۲,۵۵۳ دلار بود، درحالی‌که در همین سال GDP چین، ۳۰۵ میلیارد دلار و سرانه آن ۳۰۹ دلار بود. در این تاریخ سرانه آمریکا ۴۱ برابر چین بود. اما بر اساس آمارهای اخیر (۲۰۲۳-۲۰۲۴)، GDP آمریکا به حدود ۲۷.۳ تریلیون دلار و سرانه آن به بیش از ۸۱,۰۰۰ دلار رسیده است؛ در مقابل، GDP چین به حدود ۱۷.۷ تریلیون دلار و سرانه آن به حدود ۱۲,۵۰۰ دلار رسیده است. یعنی در طول ۴۰ سال، GDP در آمریکا حدود ۱۰ برابر و سرانه ۶.۵ برابر، و در چین GDP حدود ۵۸ برابر و سرانه ۴۰ برابر شده است. اکنون چین با ۱.۴ میلیارد نفر، بیش از ۴ برابر آمریکا جمعیت دارد.

📈 تحول ساختاری اقتصاد چین

جامعه چین طی ۴۰ سال گذشته، از سنتی و کشاورزی به صنعتی و مدرن با رشد سالانه ۱۰ درصد در صنعت و ساخت‌وساز و صادرات رسید. اصلاحات اقتصادی دهه ۱۹۸۰ چهره کشاورزی در چین را تغییر داد؛ تا پیش از این اصلاحات، از هر ۵ چینی، ۴ نفر در بخش کشاورزی مشغول به کار بودند. 

در طی ۷ سال گذشته، سهم کشاورزی کمتر از ۱۰ درصد GDP چین بوده است. حدود ۳۰ درصد از جمعیت چین در صنایع و ساخت‌وساز مشغول به کار هستند. 

سهم ۴۴ درصدی صنایع در GDP چین بیشتر از کشورهایی نظیر هند (۲۵٪)، ژاپن (۲۶٪) و آمریکا (۲۰٪) است. 

سهم بخش خدمات در حال حاضر حدود ۵۳ درصد از GDP را تشکیل داده تا جایی که در سال ۲۰۱۳ سهم این بخش از صنایع ثانویه نیز پیشی گرفت.

بهبود وضعیت مالی طبقه پایین و افزایش تعداد طبقه متوسط، بازار مناسبی را برای شرکت‌های روبه‌رشد و نوظهور فناوری دیجیتال در چین فراهم می‌سازد.

📊 مقایسه رشد تجارت جهانی (۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴)

این روزها و بعد از روی کار آمدن ترامپ و تشدید سیاست‌های حمایت‌گرایانه، تنش‌های تجاری بین این کشور و چین زیاد شده است؛ ولی رقابت این کشورها به سال‌ها قبل برمی‌گردد.

با این حال در سال ۲۰۱۲ رقابت این کشورها وارد مرحله جدیدی شد؛ چون چین موفق شد سلطه تجارت جهانی را به دست بگیرد (عنوانی که سال‌ها برای آمریکا بود).

به عبارت دقیق‌تر در سال ۲۰۰۰، ارزش تجارت آمریکا به ۲ تریلیون دلار می‌رسید و برای چین ۴۷۴ میلیارد دلار بود.

با این حال چین موفق شد نرخ رشد تجارت خودش را به شدت افزایش دهد.

در نتیجه از سال ۲۰۰۰ تا سال ۲۰۲۴ تجارت آمریکا ۱۶۷ درصد و تجارت چین ۱,۲۰۰ درصد رشد کرد؛ همین مسئله باعث شد که چین از سال ۲۰۱۲ سلطه تجارت جهانی را به دست بیاورد.

🏭 ناسیونالیسم فناوری و طرح ساخت چین ۲۰۲۵

هم‌زمان با تشدید ناسیونالیسم فناوری در آمریکا و چین، سرمایه‌گذاری‌های پکن در پروژه ساخت چین ۲۰۲۵ به خودکفایی کمپانی‌های چینی در حوزه‌های نیمه‌هادی، هوش مصنوعی و رباتیک کمک می‌کند. طرح‌های حمایتی پکن پیشاپیش اعتراض شدید دولت‌های آمریکا را به دنبال داشته و منجر به اعمال جنگ تعرفه و محدودیت‌های صادراتی شده است.

چرا بدهی‌های آمریکا دلیل اصلی ابرقدرت بودن این کشور است؟

🇮🇷 موقعیت ایران در رقابت آمریکا و چین

در پایان باید اذعان کرد که رقابت همه‌جانبه آمریکا و چین می‌تواند فرصتی برای ایران در راستای تأمین منافع خود علی‌رغم تحریم‌های اقتصادی یک‌جانبه فراهم آورد. شبه‌باوری در میان برخی مقامات چینی وجود دارد که نگاه ایران به چین، به عنوان "گزینه دیگر" (Other Alternative) است؛ بدین معنی که مادامی‌که ایران با اروپا روابط سیاسی و اقتصادی خوبی دارد، توجهی به چین ندارد و زمانی به چین نگاه راهبردی خواهد داشت که دستش از طرف غربی کوتاه شده باشد.

بنابراین چینی‌ها نسبت به تحولات آینده رابطه با ایران به دیده تردید می‌نگرند. پیمان ۲۵ ساله ایران و چین با تأکید بر همکاری‌های بلندمدت ۲۵ ساله راهبردی، تکنولوژیک و اقتصادی صورت گرفت. این مهم می‌تواند در تضمین اطمینان دولت چین به راهبرد بلندمدت ایران برای همکاری با پکن کمک کند. ولی چین با توجه به جنگ تعرفه تجاری و امتیازاتی که باید در صحنه سیاست و اقتصاد جهانی با ایالات متحده در نظر بگیرد، آینده‌ای پر ابهام و پیچیده را برای این همکاری ترسیم می‌کند.

⚠️ نکته مهم و فنی

اتکای صرف به یک شریک تجاری بزرگ در شرایط ژئوپلیتیک پرنوسان، ریسک‌های استراتژیک بالایی به همراه دارد. تنوع‌بخشی به شرکای تجاری و تقویت زیرساخت‌های داخلی، کلید اصلی پایداری اقتصادی در برابر شوک‌های خارجی و جنگ‌های تعرفه‌ای است.