مفهوم توکن های LSD و برتری آنها

پروژه های LSD چرخ دنده مرکزی در اکوسیستم DeFi هسنتد.  مانند Lido DAO Token که به کاربران امکان می دهد ETH را به در استیکینگ قرار دهند و در عین هولد کردن به درآمد ثبتی برای بازدهی و سودآوری بیشتر در سرمایه گذاری برسند یعنی دارای کارکرد دوگانه هستند.

 مثال بعدی ما توکن شبکه Tenet است که به کاربران اجازه می دهد تا پروژه ها و توکن هایی ایجاد کنند که اکنون با فناوری LayerZero قدرتمند می شوند و قابلیت همکاری کاربران را به روی اکوسیستم گسترده تر DeFi در انواع بلاک چین های قرارداد هوشمند باز می کنند.

بلاک چین DeFi Tenet با استفاده از چارچوب اجماع اثبات سهام متنوع خود، با استیبل کوین بومی خود که توسط سبدی از LSD های سودمند از بلاک چین های مختلف پشتیبانی می شود، عمل می کند. پس اگر بخواهیم کلی بگوییم LSD ها به توکن های بومی PoS اجازه می دهند تا پتانسیل درآمد خود را به حداکثر برسانند.

مشتقات لیکویید استیکینگ (Liquid Staking Derivatives)

LSD یک ابزار مالی جدید است که برای حل مشکل «عدم دسترسی به نقدینگی» در سرویس‌های استیکینگ (Staking) عادی به‌ وجود آمده‌ است. LSDها نمادی از دارایی‌های سپرده‌گذاری‌شده هستند و برای علاقه‌مندان به استیکینگ یک مزیت دوگانه محسوب می‌شوند؛ زیرا کاربر علاوه بر دریافت پاداش استیک، می‌تواند از مشتقات در سرویس‌های مختلف DeFi استفاده کند.

چرا LSD ها به وجود آمدند؟

یکی از بزرگ‌ترین ترندهای فعلی صنعت بلاکچین، خدمات کسب درآمد از استیکینگ (Staking) است که در ازای سپرده‌گذاری دارایی‌های دیجیتال به کاربران پاداش می‌دهد. از آنجایی که استیک کردن روشی برای کسب درآمد ثابت است، هر روز طرفداران بیشتری پیدا می‌کند و از طرف دیگر باعث امنیت شبکه هم می‌‌شود، اما متاسفانه استیک توکن با چالش‌ مهم «عدم دسترسی به نقدینگی» روبرو است.

پس یکی از چالش‌های موجود در عرصه استیکینگ در پلتفرم‌های دیفای‌، قفل یا لاک شدن در یک محدوده زمانی برای توکن سپرده‌گذاری شده است پس خوشایند نیست برای حل این مشکل مفهوم مشتقات لیکویید استیکینگ یا توکن‌های LSD معرفی شده‌اند. بر اساس مدل کاری توکن LSD‌، کاربرسپرده‌گذار می‌تواند دارایی را در استخر منتخب خود استیک کرده و یک توکن LST معادل ارزش همان را دریافت کند تا علاوه بر کسب پاداش سرمایه‌گذاری خود در این استخر‌ها‌، از نقدینگی دارایی استیک شده نیز بهره ببرد کاربر میتواند با این توکن که نقدینگی دارد معامله کند یا از آن در استخر دیگری به عنوان وثیقه استفاده کند.

نقدینگی فوری توکن‌های استیکینگ تابعی از نقدینگی کلی توکن اصلی است. به‌طور مثال حجم معاملات (خرید و فروش) روزانه توکن لیکویید استیکینگ stETH که بیشترین سهم بازار را در میان مشتقات دارد، در حال حاضر (دی ماه 1402) حدودا 360 میلیون دلار است. درحالی که حجم معاملات روزانه توکن بومی اتریوم Ethereum با نماد ETH به صورت میانگین حدود 40 میلیارد دلار است.

برتری LSD ها نسبت به توکن های استیکینگ چیست؟

توکن های این فناوری، قابل استفاده در بسیاری از شبکه هاست به طوری که یک نسل جلوتر از پل زدن است و از برخی از سوء استفاده های مهم که ما قبلا شاهد هک شدن پل ها بودیم جلوگیری می کند.

 

 

تاریخچه پیدایش توکن‌های LSD

شبکه اتریوم در اول دسامبر ۲۰۲۰ (۱۱ آذرماه ۱۳۹۹) تغییر شبکه از اثبات کار POW به الگوریتم اثبات سهام (PoS) را در BETH (Beacon Chain) آزمایش کرد و کاربران می‌توانستند با استیک کردن ۳۲ اتر به ولیدیتور (نود‌های اعتبارسنج) تبدیل شوند. در این مدل توکن‌های سپرده‌گذاری‌شده برای مدت و دوره مشخصی قفل یا لاک (Lock) شده و قابلیت نقدشوندگی نداشتند.

بیکن چین شروع به جذب سپرده‌گذار کرد، اما یک مشکل جدی وجود داشت؛ همه سرمایه‌گذاران نمی‌توانستند ۳۲ اتر را در این بازه زمانی سپرده‌گذاری کنند. از‌ آن‌جایی که استیک اتر گزینه خوبی برای کسب درآمد ثابت بود، کاربران به دنبال راهی بودند تا بدون به‌ خطر انداختنِ نقدینگی، توکن‌های اتر خود را استیک کنند. اینجا بود که افزایش استیک اتر در بیکن چین، ظهور پروتکل‌های لیکویید استیکینگ یا همان LSD ها را رقم زد.

راکت پول Rocket Pool با نماد RPL یکی از پروتکل‌های ارائه‌دهنده LSDها است که به کاربران اجازه می‌دهد با استیک حداقل ۰.۰۱ اتر، مشتقات لیکویید استیکینگ سازگار با استاندارد ERC-20 را دریافت کنند. این توکن‌ها دارای پشتوانه یک‌به‌یک هستند و به کاربر برای ورود یا خروج از بازار‌، آزادی عمل می‌دهند. به علاوه‌، دسترسی سرمایه‌گذاران به بازارهای جدید را نیز فراهم می‌کنند. دو پروتکل لیدو (Lido) و انکر ANKR هم ارائه‌دهنده سرویس لیکویید استیکینگ هستند.

در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲ (۲۴ شهریور ۱۴۰۱) شبکه اتریوم با موفقیت با شبکه بیکن چین سازگار شد و کل شبکه از مکانیزم اجماع گواه اثبات کار (PoW) به گواه اثبات سهام (PoS) تغییر پیدا کرد و ولیدیتورهایی که توکن‌های اتر خود را استیک کرده بودند، جایگزین ماینرها شدند. اگرچه مرج اتریوم (Merge) به سپرده‌گذاران اجازه نمی‌داد توکن‌های قفل‌شده خود را تا مدت مشخصی برداشت کنند، اما با ارتقای شانگهای (Ethereum Shanghai) این امکان فراهم شد.

تفاوت استیکینگ و لیکویید استیکینگ چیست؟

 

 

همانطور که در مطلب بالا گفتیم این موضوع را دوباره به زبانی دیگر، یادآوری میکنیم : در پروتکل‌های استیکینگ سنتی، کاربر توکن‌های خود را برای یک دوره مشخص در پروتکل مورد نظر قفل می‌کند و در این دوره به دارایی‌‌های خود دسترسی ندارد. عدم دسترسی به نقدینگی یک چالش بزرگ است؛ زیرا کاربر نمی‌تواند از سایر فرصت‌های سرویس دیفای مورد نظر بهره‌مند شود. در مقابل پروتکل‌های لیکویید استیکینگ با ارائه نمادهای توکنیزه‌ از دارایی‌های استیک‌شده این مشکل را حل می‌کنند. کاربران می‌توانند توکن‌های LSD را در برنامه‌های مختلف دیفای استفاده کنند و در عین حال پاداش استیک را بگیرند. (یک تیر و دو نشان)

LSDFI چیست؟

• LSD: این عبارت اصطلاحی برای مشتقات لیکویید استیکینگ (Liquid staking Derivative) است.  
• LST: مفهوم LST نیز اصطلاحی برای توکن‌ (Liquid Staking Token) پلتفرم‌های LSD است. به طور مثال توکن stETH برای لیدو، rETH برای راکت پول و frxETH برای فرکس فایننس (Frax Finance).

بنابراین این‌طور می‌توان گفت که کاربران پلتفرم‌های LSD معادل دارایی‌های قفل‌شده خود، توکن‌های LST را دریافت می‌کنند؛ مثلا اگر یک واحد توکن ETH را در لیکویید استیکینگ لیدو سپرده‌گذاری کنید، یک واحد توکن stETH (به این توکن LST گفته می‌شود) دریافت می‌کنید.

در حال حاضر اکوسیستم LSD بالاترین ارزش کل قفل‌شده (TVL) در صنعت دیفای را دارد که آخرین رقم آن در این لینک قابل دیدن است.

مزایا و معایب توکن‌های LSD چیست؟

 

پروتکل‌های ارائه‌دهنده LSDها مزایای زیادی دارند؛

انعطاف‌پذیری و نقدینگی بیشتر : این پروتکل‌ها نسبت به پروتکل‌های استیکینگ سنتی، شرایطی را فراهم می‌کند تا کاربران بتوانند در سایر برنامه‌های دیفای شرکت کنند.

عدم نیاز به دانش فنی : موانع ورود کاربر به استیک کاهش می‌یابد.

افزایش ارزش دارایی‌های استیک‌شده : خود مشتقات هم در بازارهای ثانویه ارزش دارند.

اگرچه LSD ها برتری های فراوانی نسبت به استیک سنتی دارند، اما ریسک‌هایی هم آن‌ها را تهدید می‌کند. یکی از مهم‌ترین خطرات، احتمال بروز باگ در قراردادهای هوشمند یا شکاف‌های امنیتی است که می‌تواند منجر به از دست دادن دارایی استیک‌شده یا مشتقات شود. همچنین هنگام تامین نقدینگی برای چنین استخرهایی، ریسک ضرر ناپایدار (Impermanent loss) وجود دارد؛ زیرا احتمال نوسان ارزش مشتقات نسبت به دارایی‌های استیک‌شده وجود دارد. مثلا قیمت LIDO ممکن است درصدی با افزایش یا کاهش اتریوم متفاوت باشد یا کاربر برای عجله در فروش آن ممکن قیمت توکن خود را با درصدی تخفیف (مثلا 3 درصد کمتر از قیمت اتریوم) ارائه دهد.

روش سرمایه گذاری در پروتکل‌های LSD

 

برای سپرده‌گذاری دارایی‌های خود در پروتکل‌های مشتقات لیکویید استیکینگ مراحل زیر را طی کنید:

۱. پس از تحقیق درباره بهترین پلتفرم ممکن (بهترین از نظر امنیت و سود دهی) ، توکن‌های خود را در آن پروتکل LSD استیک کنید.

۲. معادل دارایی‌های استیک‌شده خود، مشتقات لیکویید استیکینگ را که نمایانگر دارایی‌های شما هستند، دریافت کنید.

۳. از LSDها به عنوان وثیقه در برنامه‌های مختلف دیفای مانند پلتفرم‌های وام‌دهی و ییلد فارمینگ (Yield Farming) استفاده کنید.

۴. مقدار پاداش استیکینگ و عملکرد سرمایه‌گذاری خود در برنامه‌های دیفای را تحت‌نظر داشته باشید.

۵. هر زمان تصمیم گرفتید دارایی‌های خود را از حالت سپرده خارج کنید، توکن‌های اصلی را با استفاده از LSDها بازخرید کنید و پاداش استیکینگ را جداگانه دریافت کنید.

بهترین پروتکل ارائه‌دهنده توکن LSD

 

در حال حاضر راه‌ حل‌های لیکویید استیکینگ متعددی در بازار وجود دارد که هر کدام مزایا و معایب خاص خود و کارمزدهای متفاوتی دارند. برخی از بهترین پروتکل‌های لیکویید استیکینگ عبارتند از:

۱. لیدو دائو (Lido DAO Token)

لیدو (Lido Dao) یک راه‌حل لیکویید استیکینگ است که موانع سپرده‌گذاری در چندین بلاکچین مبتنی بر گواه اثبات سهام، به ویژه شبکه اتریوم را کاهش می‌دهد. تقریبا ۳۰٪ از کل اتریوم در طول سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ (۱۴۰۱-۱۴۰۲) از طریق سرویس لیکویید استیکینگ لیدو سپرده‌گذاری شد و در عوض کاربران توکن stETH را برای معامله در امور مالی غیرمتمرکز (DeFi‌) دریافت کردند.

۲. فرکس فایننس (Frax Finance)

فرکس اتر (Frax Ether) یک پروتکل لیکویید استیکینگ است که از اکوسیستم فرکس (Frax Finance) برای به‌حداکثر رساندن سود و تسهیل فرایند استیک اتریوم استفاده می‌کند.

 

۳. راکت پول (Rocket Pool)

راکت پول Rocket Pool غیرمتمرکز‌ترین پروتکل لیکویید استیکینگ اتریوم است. بیش از ۲۵۰۰ اپراتور نود در سراسر جهان، بالغ بر چندین میلیارد دلار توکن اتر را در این پروتکل سپرده‌گذاری کرده‌اند. کاربران می‌توانند با سپرده‌گذاری حداقل ۰.۰۱ اتر، توکن لیکویید استیکینگ rETH را دریافت کنند. 

۴. تمپوس فایننس (Tempus Finance)

تمپوس Tempus علاوه بر ارائه سرویس لیکویید استیکینگ‌، هدف ایجاد درآمد ثابت غیرمتمرکز برای کاربران را نیز دنبال می‌کند. سرمایه‌گذاران با سپرده‌گذاری توکن‌هایی مانند stETH، cDAI، aDai و xSushi می‌توانند درآمد ثابت داشته باشند.  

۵. هابل پروتکل (Hubble Protocol)

هابل Hubble Protocol یک پلتفرم لیکویید استیکینگ روی بلاکچین سولانا (Solana) است. کاربران می‌توانند در ازای سپرده‌گذاری توکن بومی HBB، استیبل کوین USDH را دریافت کنند.

 

۶. متا پول (Meta Pool)  

متا پول (Meta Pool) یک پلتفرم لیکویید استیکینگ روی بلاکچین نیر (Near) است. کاربران می‌توانند با سپرده‌گذاری توکن NEAR، توکن لیکویید استیکینگ stNEAR را دریافت و به عنوان وثیقه در پلتفرم‌های دیفای استفاده کنند. 

موارد دیگری نیز همچون استیک در صرافی کوین بیس با نماد cbETH ، هیوبی ، بایننس ، استیدر Stader ، استیفای StaFi و ... وجود دارند.

این یک جدول نمونه برای مقایسه است و داده های آن ممکن است دستخوش دگرگونی شده باشد.

یک وب سایت خوب و مطمئن هم وجود دارد که میتوانید موفقیت هر پروژه ای را در آن تحقیق کنید و ارزش آن را برای سرمایه گذاری جویا شوید.

سایت توکن ترمینال ( تحلیل اقتصاد فروش و درآمد پروژه)

در صورت لزوم فيلم آموزشي سايت token Terminal را ببينيد

گفتار پایانی

مشتقات لیکویید استیکینگ (LSD) یک راهکار موثر برای حل مشکل عدم دسترسی به نقدینگی در پروتکل‌های استیکینگ در اکوسیستم بلاکچین است با این مزیت ااضافی که کاربر پاداش استیکینگ را دریافت کند، از نقدینگی توکن‌های سپرده‌گذاری‌شده نیز بهر مند گردد. اگرچه دسترسی به نقدینگی، عدم نیاز به دانش فنی و ارزش مشتقات در بازار ثانویه از مزایای مشتقات لیکویید استیکینگ هستند، کاربران باید به ریسک‌هایی مانند از دست دادن دارایی و ضرر ناپایدار در اثر شکاف‌های امنیتی و نوسان ارزش مشتقات را در نظر بگیرند و در انتخاب استخر دقت کنند.