⭕   DigiM4u.com    تحلیل ما + اخبار 👇 📰

 

 

  

ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) دسته‌ای از دارایی‌های دیجیتال در بازار مالی هستند که بسیاری از کشورها آن‌ها را راه‌اندازی کرده و برخی دیگر در حال توسعه و آزمایش آن هستند. در ایران، شبکه بلاکچین ققنوس با همکاری بانک ملی، پروژه آزمایشی توکن «نشان ریال» را به عنوان گونه‌ای از ارز دیجیتال بانک مرکزی راه‌اندازی کرد. این توکن با هدف انجام پرداخت‌های مالی خرد بر بستر فناوری دفتر کل توزیع‌شده (DLT) در کشور ایجاد شده است.

🏦 اولین رمز ارز ریالی با نام نشان ریال

پس از آنکه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به بانک‌های تجاری مجوز داد تا با همکاری شرکت‌های ارائه‌دهنده کیف پول، محصولات جدید مبتنی بر فناوری‌های نوین مالی را عرضه کنند، قائم‌مقام شرکت ققنوس از ارائه توکن «نشان ریال» با همکاری بانک ملی خبر داد. در این مسیر، به دلیل انعطاف‌پذیری دستورالعمل‌ها در حوزه زیرساخت‌های فنی، این شرکت توانست از ابزارهای موجود در شبکه ققنوس برای پیاده‌سازی محصولی استفاده کند که خدمات کیف پول دیجیتال را ارائه می‌دهد.

شرکت ققنوس با بسیاری از بانک‌های تجاری ایران وارد مذاکره شد و بانک ملی به عنوان اولین بانک، وارد این حوزه شد تا با همکاری این شبکه، اولین توکن ملی آزمایشی را عرضه کند. این پروژه به عنوان یک پایلوت (Pilot) ارزشمند، مسیر را برای توسعه رسمی «رمز ریال» توسط بانک مرکزی هموار ساخت.

💳 کاربرد رمز ارز نشان ریال و دیجیتال ریال چیست؟

این توکن به منظور تسهیل و تسریع پرداخت‌های مالی در اقتصاد دیجیتال به وجود آمده است. همان‌طور که افراد تعاملات بانکی خود را از طریق کارت‌به‌کارت یا انتقال بین حسابی انجام می‌دهند، با استفاده از این توکن نیز می‌توانند تراکنش‌های مالی خود را بر بستر بلاکچین انجام دهند و از مزایای شفافیت و سرعت این فناوری بهره‌مند شوند.

مدیران توسعه کسب‌وکار شبکه ققنوس هدف ایجاد این توکن را چنین بیان کرده‌اند:

• کاهش فشار بر سوییچ‌های بانکی و دستگاه‌های کارت‌خوان (POS) که در حال حاضر حجم عظیمی از پرداخت‌های خرد کشور را پردازش می‌کنند.
• امکان انجام پرداخت‌های پیشرفته و برنامه‌ریزی‌شده که از طریق سیستم‌های سنتی بانکی به سختی قابل اجراست.
• قابلیت انجام پرداخت‌های «دو سر آفلاین» (Offline P2P)، که به کاربران اجازه می‌دهد حتی بدون اتصال لحظه‌ای به اینترنت، تراکنش‌های خرد را با امنیت بالا انجام دهند.

💰 ارزش و پشتوانه توکن نشان ریال

این رمز ارز در واقع یک نوع استیبل کوین ملی است و ارزش هر واحد آن به صورت ۱ به ۱ با ریال fiat (پول فیات) ایران برابری می‌کند. (در مراحل اولیه آزمایشی، محدودیت‌هایی مانند سقف تراکنش ۱ میلیون تومانی برای هر کیف پول در نظر گرفته شده بود، اما ارزش ذاتی هر واحد توکن معادل ۱ ریال است).

هر فردی می‌تواند با دانلود کیف پول ققنوس و شارژ حساب خود، توکن نشان ریال دریافت کند و با کارمزد بسیار کمتر نسبت به شبکه‌های بانکی سنتی، از فروشگاه‌های حضوری یا اینترنتی خرید نماید. به ازای توزیع هر توکن، مبلغ معادل آن به ریال در حساب بانک ملی (به عنوان بانک عامل) مسدود و ذخیره می‌شود تا پشتوانه‌سازی کامل این توکن تضمین گردد.

⚙️ روش کار و مکانیزم عملکرد توکن

مدیران شبکه ققنوس در مورد نحوه کار و استفاده از این توکن توضیح داده‌اند:

• شارژ حساب: کاربر می‌تواند در هر زمان با استفاده از درگاه‌های معتبر پرداخت شاپرک، حساب کیف پول خود را شارژ کرده و توکن ریالی دریافت کند.
• انجام تراکنش: پرداخت‌ها از طریق کیف پول ققنوس و با اسکن کد QR یا انتقال مستقیم به آدرس کیف پول فروشنده انجام می‌شود.
• نقد کردن توکن: در صورتی که کاربر بخواهد توکن خود را به فروش برساند، باید آن را از کیف پول خارج کند. در این صورت، معادل ریالی توکن با ارائه شماره شبا، به حساب بانکی او منتقل خواهد شد.

⚠️ نکته مهم و فنی:

نشان ریال و پروژه‌های مشابه CBDC در ایران، بر بستر «بلاکچین خصوصی یا مجاز» (Permissioned Blockchain) اجرا می‌شوند، نه بلاکچین عمومی. این بدان معناست که نهاد ناظر (بانک مرکزی) می‌تواند در لحظه تضمین کند که میزان ریال سپرده‌شده نزد بانک عامل، دقیقاً با میزان توکن منتشرشده در شبکه برابری می‌کند و هیچ‌گونه «خلق پول» بدون پشتوانه یا فعالیت غیرقانونی در این شبکه رخ نمی‌دهد.

❓ آیا نشان ریال اولین CBDC رسمی ایران است؟

آیا می‌توان توکن ریال ارائه‌شده توسط بانک ملی و شرکت ققنوس را به طور قطع یک ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) نامید؟ قائم‌مقام شرکت ققنوس در این زمینه توضیح داد:

«می‌توان گفت که نشان ریال نوعی CBDC است، اما چون سیاست‌گذاری‌های کلان و انتشار نهایی ریال دیجیتال در حاکمیت و انحصار بانک مرکزی است، نمی‌توان قطعاً اسم آن را CBDC رسمی گذاشت. به لحاظ فناوری، این آمادگی وجود دارد که از همین ساختار، تعریف جدیدی از توکن برای CBDC روی پلتفرم ما پیاده‌سازی شود. نشان ریال را بیشتر شبیه به یک پایلوت یا شبه-CBDC می‌دانیم که در ابعاد محدود و مطابق با ضوابط کیف پول، این فناوری را تست کنیم و چالش‌های فنی و قانونی آن را بررسی نماییم.»